“කිසිම ප්රදේශයක් ආරක්ෂිත නැහැ”: සතියක් තුළ භූමිකම්පා දෙකක් වාර්තා වීමත් සමඟ විශේෂඥයින්ගෙන් හදිසි සූදානමක් සඳහා ඇමතුමක්
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 ජූලි 26 — සතියක පමණ කාලයක් තුළ රට තුළ දැඩි ලෙස දැනුණු භූමිකම්පා දෙකක් සිදුවීමත් සමඟ, නවසීලන්තයේ කිසිදු ප්රදේශයක් භූමිකම්පාවලින් නිදහස් හෝ ආරක්ෂිත නොවන බවට විශේෂඥයින් දැඩි අවවාදයක් නිකුත් කර තිබේ.
පසුගිය සෙනසුරාදා අලුයම 5 ට පමණ ටෝමරුනුයි (Taumarunui) ප්රදේශයට ආසන්නව රික්තක ಮಾපකයේ 5.9 ක ප්රබලත්වයෙන් යුත් භූමිකම්පාවක් හටගත් අතර, උතුරු සහ දකුණු දූපත් පුරා පුද්ගලයින් 23,000කට වැඩි පිරිසකට එය තදින් දැනී ඇත.
භූමිකම්පා දෙකක පසුබිම සහ විශේෂඥ අදහස්
- ටෝමරුනුයි සහ තి ආනාවු (Te Anau) භූමිකම්පා: මීට සතියකට පමණ ඉහතදී ෆියෝර්ඩ්ලන්ඩ් හි ති ආනාවු ප්රදේශයට ආසන්නවත් 5.9 ක ප්රබලත්වයෙන් යුත් භූමිකම්පාවක් හටගත් අතර, ඒවා එකිනෙකට සෘජු සම්බන්ධයක් නැති ස්වාභාවික සිදුවීම් බව පෘථිවි විද්යා නවසීලන්ත (Earth Sciences New Zealand) භූ කම්පන විද්යාඥ සෑම් ටේලර්-ඔෆර්ඩ් (Sam Taylor-Offord) පැහැදිලි කළේය.
- අපේක්ෂිත පසු කම්පන (Aftershocks): සෙනසුරාදා ඇති වූ භූමිකම්පාවෙන් පසු උදෑසන වන විට 1 ත් 4 ත් අතර ප්රබලත්වයෙන් යුත් පසු කම්පන 80 කට ආසන්න ප්රමාණයක් වාර්තා වී ඇති අතර, ඉදිරි සති හෝ මාස කිහිපයක් පුරා මෙම පසු කම්පන ක්රමයෙන් අඩුවෙමින් පැවතීමට ඉඩ ඇත.
- ජාතික හදිසි කළමනාකරණ නියෝජිතායතනයේ (NEMA) අනතුරු ඇඟවීම: පැසිෆික් සහ ඕස්ට්රේලියානු භූ තැکී මායිම්වල පිහිටා ඇති නවසීලන්තය ලොව භූ කම්පන අවදානම් සහිතම රටකි. NEMA අධ්යක්ෂ ජෝන් ප්රයිස් (John Price) අවධාරණය කළේ නවසීලන්තයේ ඕනෑම තැනක, ඕනෑම වේලාවක භූමිකම්පාවක් ඇති විය හැකි බැවින් ජනතාව සූදානමින් සිටිය යුතු බවයි.
භූමිකම්පාවකදී ආරක්ෂා වන්නේ කෙසේද? (Drop, Cover and Hold)
NEMA ආයතනය විසින් හදිසි අවස්ථාවකදී අනුගමනය කළ යුතු මූලික ආරක්ෂක පියවරයන් සිහිපත් කරයි:
- බිම වැටෙන්න, ආවරණය වන්න සහ අල්ලා ගන්න (Drop, Cover and Hold): බිම දණ ගසා දෑතින් හිස සහ බෙල්ල ආරක්ෂා කර ගන්න. ශක්තිමත් මේසයක් යටට වී වෙව්ලන කාලය පුරා එය තදින් අල්ලාගෙන සිටින්න.
- ගොඩනැගිලිවලින් පිටතට දුවන්න එපා: භූමිකම්පාව පවතින අවස්ථාවේදී ගිජු ලෙස එළියට දුවන්න එපා. පිටත ද අනතුරු සහ ගොඩනැගිලි කැබලි වැටීමේ අවදානම් පවතී.
- අපද්රව්ය පිළිබඳව සැලකිලිමත් වන්න: අධික වර්ෂාව සහ ප්රබල භූමිකම්පා එකට සිදුව ඇති ප්රදේශවල නායයෑම් වැනි උවදුරු පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් පසුවන්න.
