හෝමස් සමුද්ර සන්ධිය මගහැරීමට ට්රම්ප්ගෙන් නව සැලැස්මක්: සිරියාවේ නව භූමිකාව
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 ජූලි 10 — ඉරානයේ බලපෑම්වලින් මිදී ගෝලීය බලශක්ති සැපයුම සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මහතා නව උපායමාර්ගික සැලැස්මක් දියත් කර තිබේ. ඒ අනුව, ඉරානය පාලනය කරන හෝමස් සමුද්ර සන්ධියට (Strait of Hormuz) විකල්ප මාර්ගයක් ලෙස සිරියාව භාවිතා කිරීමට ඇමෙරිකාව සූදානම් වේ.
සිරියාව සමඟ ඇති කරගත් නව ගිවිසුම
තුර්කියේ පැවති නේටෝ (NATO) සමුළුව අතරතුර සිරියානු ජනාධිපති අහමඩ් අල්-ෂාරා (Ahmed al-Sharaa) මහතා හමුවූ ජනාධිපති ට්රම්ප්, සිරියාව ත්රස්තවාදීන්ට අනුග්රහය දක්වන රටවල් ලැයිස්තුවෙන් ඉවත් කිරීමට තීරණය කර ඇත.
- ආයෝජන අවස්ථා: සිරියාවේ තෙල්, ගෑස්, විදුලිබල සහ බැංකු ක්ෂේත්රවල ආයෝජනය කිරීමට ඇමෙරිකානු සමාගම්වලට අවසර ලැබී තිබේ.
- නව වෙළඳ මාර්ගයක්: සිරියාවේ භූගෝලීය පිහිටීම භාවිතා කරමින්, සෞදි අරාබිය සහ කටාර් වැනි ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල තෙල් සෘජුවම සිරියාවේ බානියාස් (Baniyas) සහ ලටාකියා (Latakia) වරායන් වෙත නල මාර්ග (pipelines) මගින් ප්රවාහනය කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.
එල්ල වන අභියෝග
මෙම සැලැස්ම ආර්ථික වශයෙන් වාසිදායක වුවද, ප්රායෝගිකව අභියෝග රැසක් පවතී:
- ආරක්ෂක අවදානම්: සිරියාව තුළ තවමත් ක්රියාත්මක වන සන්නද්ධ කණ්ඩායම් සහ ඉරාකයේ සිට තෙල් ප්රවාහනය කිරීමේදී ඇති විය හැකි ප්රහාර.
- යටිතල පහසුකම්: සිරියාවේ බැංකු සහ මූල්ය යටිතල පහසුකම් දුර්වල වීම නිසා ජාත්යන්තර ගනුදෙනු සිදු කිරීමේ අපහසුව.
- රුසියානු බලපෑම: සිරියාවේ යුදමය සහ වාණිජමය වශයෙන් රුසියාව පවත්වාගෙන යන බලපෑම සහ ටාර්ටස් (Tartus) වරායේ රුසියානු කටයුතු.
විශ්ලේෂකයින්ගේ මතය
සිරියාව නව බලශක්ති වෙළඳ මධ්යස්ථානයක් බවට පත් කිරීමේ හැකියාවක් ඇතත්, එය හෝමස් සමුද්ර සන්ධියට පූර්ණ විකල්පයක් වීමට නම් කලාපීය ස්ථාවරත්වය අත්යවශ්ය බව විශේෂඥයින් පවසයි. Chevron වැනි ඇමෙරිකානු සමාගම් දැනටමත් සිරියාවේ තෙල් ක්ෂේත්ර සංවර්ධනය සඳහා ආයෝජන ආරම්භ කර ඇතත්, සිරියාවේ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව තවමත් ප්රශ්න පවතී.
කෙසේ වෙතත්, ඉරානය විසින් වාණිජ නෞකාවලට එල්ල කරන තර්ජන හමුවේ, විකල්ප මාර්ග සොයා යාම අත්යවශ්ය පියවරක් බව ජනාධිපති ට්රම්ප් විශ්වාස කරයි.
