රජයේ නවතම සංවර්ධන ඉලක්ක: සාර්ථක වූ ක්ෂේත්‍ර සහ තවමත් අභියෝගාත්මක ඉලක්ක

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශපාලන සහ ආර්ථික විශ්ලේෂණ වාර්තාව

2026 ජූනි 22 (වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය) — අග්‍රාමාත්‍ය ක්‍රිස්ටෝපර් ලක්සන් මහතා ප්‍රමුඛ රජය විසින් 2024 අප්‍රේල් මාසයේදී හඳුන්වා දුන් ප්‍රධාන ඉලක්ක නවයක (nine key targets) වත්මන් ප්‍රගතිය පිළිබඳ නවතම දත්ත වාර්තා නිකුත් වී තිබේ. 2030 වසර වන විට සපුරා ගැනීමට නියමිත මෙම ඉලක්ක අතරින් සමහරක් ඉතා සාර්ථක ලෙස ජයගෙන ඇති අතර, තවත් සමහරක් තවමත් දැඩි අභියෝගාත්මක තත්ත්වයක පවතී.

සාර්ථක වූ ඉලක්ක (Hits)

• හදිසි නිවාස පහසුකම්: හදිසි නිවාසවල (emergency housing) වෙසෙන පවුල් සංඛ්‍යාව 800 දක්වා අඩු කර ගැනීමේ ඉලක්කය ඉතා සාර්ථක ලෙස ජයගෙන ඇත. වත්මන් වාර්තාවලට අනුව එම අගය 471 දක්වා අඩු වී තිබේ.
• අපරාධ අවම කිරීම: පහරදීම්, මංකොල්ලකෑම් සහ ලිංගික අපයෝජනයන්හි ගොදුරු බවට පත්වන පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව 165,000 දක්වා අඩු කිරීමේ ඉලක්කය දැනටමත් සාර්ථක වී ඇත.
• යෞවන අපරාධකරුවන්: බරපතළ සහ නිරන්තරයෙන් අපරාධ සිදුකරන තරුණයින් සංඛ්‍යාව 900 හෝ ඊට අඩු මට්ටමකට ගෙන ඒමේ ඉලක්කයද කලින්ම ජයගෙන ඇත (වත්මන් අගය 829).
• දේශගුණික ඉලක්ක: හරිතාගාර වායු විමෝචනය අවම කිරීමේ ඉලක්ක දෙකම මේ වන විට නිසි මාර්ගයේ (on track) පවතී.

තවමත් අභියෝගාත්මක ඉලක්ක (Misses & At Risk)

• සෞඛ්‍ය අංශය:
  • හදිසි ප්‍රතිකාර ඒකක (Emergency Departments) වෙත ඇතුළත් වන රෝගීන්ගෙන් 95%කට පැය 6ක් ඇතුළත ප්‍රතිකාර ලබාදීමේ ඉලක්කය තවමත් දුරස්ථය (වත්මන් අගය 74.2%).
  • සැත්කම් වැනි අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා රෝගීන් 95%කට මාස 4ක් ඇතුළත අවස්ථාව ලබාදීම තවමත් බරපතළ අවදානමක පවතී (වත්මන් අගය 64.5%).
• රැකියා උත්පාදනය: ‘Jobseeker’ දීමනාව ලබාගන්නා පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව 140,000 දක්වා අඩු කර ගැනීමේ ඉලක්කය තවමත් අවදානම් මට්ටමක පවතී. වත්මන් වාර්තාවලට අනුව එම අගය 215,200කි.
• අධ්‍යාපනය:
  • පාසල් සිසුන්ගේ පැමිණීමේ අනුපාතය 80%ක් දක්වා ඉහළ නැංවීමේ ඉලක්කය තවමත් අභියෝගාත්මකයි (වත්මන් අගය 68%).
  • පාසල් සිසුන්ගේ ලිවීමේ සහ ගණිත හැකියාවන් ඉහළ නැංවීමේ ඉලක්කයද මෙතෙක් අපේක්ෂිත මට්ටමට පැමිණ නොමැත.

රජයේ ඉදිරි පියවර

සෞඛ්‍ය අංශයේ බිඳ වැටීම් මගහරවා ගැනීම සඳහා රජය විසින් අමතර කාර්ය මණ්ඩල බඳවා ගැනීම් සහ රෝහල් ඇඳන් ධාරිතාව වැඩිකිරීම සඳහා මිලියන 25ක ප්‍රතිපාදන වෙන් කර ඇත. එසේම, රැකියා උත්පාදනය සඳහා ‘ට්‍රැෆික් ලයිට්’ ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දීමටත්, නොවැම්බර් මාසයේ සිට වයස අවුරුදු 18-19 කාණ්ඩයේ තරුණයින් සඳහා Jobseeker දීමනා ලබා ගැනීමේ සුදුසුකම් දැඩි කිරීමටත් රජය පියවර ගෙන ඇත.

මෙම ඉලක්ක 2030 වන විට සම්පූර්ණ කිරීම රජයේ ප්‍රධාන අරමුණ වුවද, පවතින ආර්ථික සහ සාමාජීය සාධක හමුවේ එම ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා තවදුරටත් දැඩි කැපවීමක් අවශ්‍ය වනු ඇතැයි දේශපාලන විශ්ලේෂකයින් පවසයි.