KiwiSaver අනිවාර්ය කිරීමට අගමැති ලක්සන්ගෙන් පක්ෂ දේශපාලනයෙන් තොර එකඟතාවයකට ඇරයුමක්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශපාලන සහ ආර්ථික විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 22 (ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය) — නවසීලන්ත වැසියන්ගේ විශ්රාම කාලය වඩාත් සුරක්ෂිත කිරීමේ අරමුණින්, ‘KiwiSaver’ අනිවාර්ය වැඩසටහනක් හඳුන්වා දීමට අගමැති ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් මහතා පියවර ගෙන ඇත. ඒ සඳහා අනෙකුත් විරුද්ධ පක්ෂවලද සහයෝගය ලබාගනිමින් පක්ෂ දේශපාලනයෙන් තොරව ජාතික එකඟතාවයකට එළඹීමට අගමැතිවරයා උනන්දු වෙයි.
අගමැති ලක්සන්ගේ නවතම යෝජනා
ජාතික පක්ෂයේ (National Party) ඉදිරි මැතිවරණ ප්රතිපත්ති ප්රකාශනයට ඇතුළත් වන ප්රධාන යෝජනා කිහිපයක් අගමැතිවරයා විසින් පසුගියදා ප්රකාශයට පත් කරන ලදී:
- KiwiSaver අනිවාර්ය කිරීම: සියලුම නවසීලන්ත වැසියන් සඳහා KiwiSaver අනිවාර්ය කිරීමට යෝජනා කෙරේ.
- ළදරු දීමනාව (Baby Boost): දරුවෙකු උපත ලබන විටම ස්වයංක්රීයව KiwiSaver ගිණුමකට ඇතුළත් කර, ඔවුන් වෙනුවෙන් රජයෙන් ඩොලර් 1500ක ‘Baby Boost’ දීමනාවක් ලබා දීම.
- වයස අවුරුදු 65ට වැඩි සේවකයින්: වයස අවුරුදු 65 ඉක්මවූ සේවකයින් සඳහාද සේවායෝජක දායකත්වය (employer contributions) අනිවාර්ය කිරීම.
- මූල්ය කළමනාකරණය: මෙම වැඩසටහන සඳහා වාර්ෂිකව ඩොලර් මිලියන 300ක් වැය වනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, රජයේ පවතින අයවැය මෙහෙයුම් දීමනා (operating allowances) තුළින් එය කළමනාකරණය කර ගත හැකි බව අගමැතිවරයා විශ්වාසය පළ කරයි.
දේශපාලන මතවාද සහ විවේචන
- අගමැතිවරයාගේ ඉල්ලීම: “මෙය දේශපාලන ගැටලුවක් කර නොගනිමින්, පොදු එකඟතාවයකින් ජනතාවගේ අනාගතය සුරක්ෂිත කිරීමට එක්වන ලෙස” ඔහු අනෙකුත් පක්ෂවලින් ඉල්ලා සිටී. ඕස්ට්රේලියාව වැනි රටවල සාර්ථක වූ මෙම අනිවාර්ය වැඩසටහන් නවසීලන්තයටද ඉතා වැදගත් බව ඔහුගේ අදහසයි.
- ප්රතිචාර: නිව්සීලන්ත ෆර්ස්ට් (NZ First) පක්ෂය පවසන්නේ ජාතික පක්ෂය සිය ප්රතිපත්ති අනුකරණය කරන බවයි. කම්කරු පක්ෂ නායක ක්රිස් හිප්කින්ස් මහතා අගමැතිවරයාගේ අතීත ක්රියාකලාපය විවේචනය කරමින් රජයේ මෙම නව යෝජනා පිළිබඳ සැක මතු කරයි.
- විශ්ව විශ්රාම වැටුප (Universal Superannuation): මෙම නව වෙනස්කම් සිදුකළද, පවතින විශ්ව විශ්රාම වැටුප් ක්රමය වෙනස් කිරීමට හෝ එම වයස් සීමාවන් සමඟ ගැටලු ඇති කිරීමට රජයට කිසිදු සැලසුමක් නොමැති බව ලක්සන් මහතා නැවත අවධාරණය කළේය.
මූල්ය විශේෂඥයින්ගේ මතය
ප්රකට ව්යාපාරික ෆ්රේසර් වයිනරේ මහතා පවසන්නේ, KiwiSaver යනු දශක ගණනාවකට බලපාන වැඩසටහනක් බැවින්, පක්ෂ මාරුවීම්වලින් තොරව එම වැඩසටහනේ ව්යුහය (architecture) ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම සඳහා ජාතික එකඟතාවයක් අත්යවශ්ය බවයි.
නවසීලන්ත වැසියන්ට තම විශ්රාම දිවිය වඩාත් සුවපහසු කර ගැනීමට මෙය මහඟු අවස්ථාවක් වන බව අගමැතිවරයා අවධාරණය කරයි.
