හමුදා සන්ධානවලින් ගැටුම් උග්‍ර වෙයි: චීනයෙන් නවසීලන්තයට සහ ඕස්ට්‍රේලියාවට දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක්!

ජාත්‍යන්තර දේශපාලන සහ ආරක්ෂක පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන් (Wellington), නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 20 — නවසීලන්තය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව සිය ආරක්ෂක කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාව සමඟ වඩාත් සමීප වෙමින් සිටින පසුබිමක, චීන තානාපති වන්ග් ෂියාඕලොන්ග් (Wang Xiaolong) මහතා පවසන්නේ මෙවැනි සන්ධාන “සාමය රැකීමට නොව යුද්ධ ජය ගැනීමට” නිර්මාණය කර ඇති ඒවා බවයි.

1. චීනයේ ස්ථාවරය: “සන්ධාන යනු පැටලවිලි සහගතයි”

පසුගිය බ්‍රහස්පතින්දා වෙලින්ටන් හිදී විශේෂ දේශනයක් පවත්වමින් චීන තානාපතිවරයා අවධාරණය කළේ හමුදා සන්ධාන ලෝකයේ ස්ථාවරත්වය බිඳ දමන සාධක බවයි.

• ගැටුම් ව්‍යාප්තිය: මෙම සන්ධාන හරහා ගැටුම් සීමා වනු වෙනුවට ඒවා තවදුරටත් පැතිරී යාම සිදුවන බව ඔහු පැවසීය.
• ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු: සන්ධානගත වීම හරහා සෑම පාර්ශවයකම ආරක්ෂාව අවසානයේදී පළුදු වන බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.

2. ට්‍රම්ප්ගේ “America First” ආයුධ ප්‍රතිපත්තිය

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය ආයුධ අලෙවි කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය “ඇමරිකාව ප්‍රථමයෙන්” (America First) ලෙස වෙනස් කර ඇත.

• මිලදී ගැනීමට දිරිගැන්වීම: ඇමරිකාවේ ජාතික ආරක්ෂක උපායමාර්ගයට වැදගත් වන සහ තමන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ආයෝජනය කරන මිත්‍ර රටවලට ඇමරිකානු ආයුධ මිලදී ගැනීමට මෙහිදී ප්‍රමුඛතාවය හිමිවේ.
• නවසීලන්තයට බලපෑම: නවසීලන්තය AUKUS සන්ධානයේ සාමාජිකයෙකු නොවුණද, ‘Five Eyes’ බුද්ධි තොරතුරු ජාලයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ඇමරිකානු ආරක්ෂක තාක්ෂණය ලබා ගැනීමට බාධාවක් නොවන බව ආරක්ෂක අංශ පවසයි.

3. ‘Anzac 2035’ සහ ආරක්ෂක ඒකාබද්ධතාවය

නවසීලන්තය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව 2035 වන විට ඒකාබද්ධ හමුදාවක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

• එකම ආයුධ පද්ධති: දෙරටම එකම වර්ගයේ ආයුධ සහ තාක්ෂණය (උදා: Seahawk හෙලිකොප්ටර්) භාවිත කිරීමට පෙළඹී සිටින්නේ පිරිවැය අඩු කර ගැනීමට සහ පහසුවෙන් සම්බන්ධීකරණය වීමටයි.
• AI සහ තාක්ෂණය: අනාගත යුධ පිටියේදී කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ මිනිසුන් හා යන්ත්‍ර එක්ව ක්‍රියා කරන (Human-Machine Teaming) පද්ධති භාවිතය කෙරෙහි ආරක්ෂක අංශ අවධානය යොමු කර ඇත.

4. ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ විවාදය

නවසීලන්තය ඕස්ට්‍රේලියාව සමඟ මෙලෙස දැඩි ලෙස ඒකාබද්ධ වීම නිසා රටේ ස්වාධීනත්වයට හානියක් වේදැයි නැඟුණු ප්‍රශ්නයකට ආරක්ෂක අමාත්‍ය ජුඩිත් කොලින්ස් (Judith Collins) මහත්මිය පිළිතුරු දුන්නාය.

• ස්වාධීනත්වය සුරක්ෂිතයි: “අපේ ස්වාධීනත්වයට ඇති ලොකුම අවදානම වන්නේ ඕස්ට්‍රේලියාව සමඟ සමීපව කටයුතු නොකිරීමයි,” ඇය පැවසුවාය.
• විදේශ ප්‍රතිපත්ති වෙනස්කම්: න්‍යෂ්ටික අවි හෝ ඉරාන යුද්ධය වැනි කරුණුවලදී ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය අතර විදේශ ප්‍රතිපත්තිමය වෙනස්කම් පැවතිය හැකි වුවද, ආරක්ෂක කටයුතුවලදී එක්ව සිටීම වැදගත් බව ඇයගේ අදහසයි.

---