පෝට් ටාරානාකි ද්රව ස්වභාවික වායු (LNG) පර්යන්ත ව්යාපෘතිය: රජයෙන් නිල තහවුරු කිරීම සහ ප්රජා විරෝධතා
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – බලශක්ති අංශයේ විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 15 (නිව් ප්ලිමත්) — නවසීලන්තයේ බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම වෙනුවෙන් පෝට් ටාරානාකි (Port Taranaki) වරාය ආශ්රිතව ද්රව ස්වභාවික වායු (LNG) ආනයන පර්යන්තයක් ඉදි කිරීමේ රජයේ සැලසුම් මේ වන විට තීරණාත්මක අදියරක පවතී.
ව්යාපෘතියේ වත්මන් තත්ත්වය
- කෙටි ලැයිස්තුගත කිරීම: බලශක්ති අමාත්ය සයිමන් බ්රවුන් මෑතකදී තහවුරු කළේ, මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා ඉදිරිපත් වූ යෝජනා අතරින් හොඳම යෝජනා දෙකක් අවසන් වටයට තෝරාගෙන ඇති බවයි. එම යෝජනා දෙකම පෝට් ටාරානාකි වරාය තුළ පිහිටුවීමට සැලසුම් කර ඇත.
- ඉලක්කය: දේශීය ස්වභාවික වායු නිධි අඩුවීම හේතුවෙන් උද්ගතව ඇති බලශක්ති හිඟයට විසඳුමක් ලෙස මෙය ක්රියාත්මක කෙරේ. මෙම පර්යන්තය 2028 වන විට මෙහෙයුම් ආරම්භ කිරීම රජයේ අපේක්ෂාවයි.
- පිරිවැය: මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියනයක පමණ ආයෝජනයක් අවශ්ය වනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇති අතර, එය මීට පෙර යෝජනා කළ පරිදි විදුලි බිලට අමතර බද්දක් (levy) මගින් නොව, විදුලි අංශයේ වෙනත් මූල්ය ආකෘතියක් හරහා පියවීමට රජය කටයුතු කරමින් සිටී.
ප්රජා විරෝධතා සහ ආරක්ෂක ගැටලු
ව්යාපෘතිය වරාය ආශ්රිතව ඉදි කිරීමට සැලසුම් කිරීමත් සමඟ නිව් ප්ලිමත් හි ඒ ආසන්නයේ පදිංචි ප්රජාවගෙන් දැඩි විරෝධයක් එල්ල වී තිබේ:
- ආරක්ෂක අවදානම: පදිංචිකරුවන් සහ බලශක්ති නිරීක්ෂක කණ්ඩායම් පෙන්වා දෙන්නේ, ජනාකීර්ණ ප්රදේශයකට ආසන්නව මෙවැනි පුපුරන සුළු ද්රව්ය ගබඩා කිරීම මගින් ඇති විය හැකි විපත් පිළිබඳව නිසි ඇගයීමක් සිදු කර නොමැති බවයි.
- පාරිසරික කනස්සල්ල: සමහර කණ්ඩායම් පවසන්නේ, දේශීය බලශක්ති අර්බුදයට විසඳුම LNG නොවන බවත්, රජය විසින් අලුත් කළ හැකි බලශක්ති ප්රභවයන් වෙත වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බවත්ය.
වරාය පරිපාලනයේ ප්රතිචාරය
පෝට් ටාරානාකි ප්රධාන විධායක නිලධාරී සයිමන් ක්රැඩොක් පවසන්නේ, ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු වටහා ගත හැකි බවයි. “ඕනෑම පර්යන්තයක් සියලුම නියාමන සහ ආරක්ෂක ප්රමිතීන්ට අනුකූල බව සහතික කිරීම වරාය පරිපාලනයේ වගකීමක්. ජාත්යන්තර ආරක්ෂක ප්රොටෝකෝලයන්ට අනුව මෙවැනි කර්මාන්ත පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳ අපට දශක ගණනාවක අත්දැකීම් තිබෙනවා,” යනුවෙන් ඔහු අවධාරණය කරයි.
රජය සහ වරාය පරිපාලනය පවසන්නේ ව්යාපෘතිය තෝරා ගැනීමේදී මනා තේවා (mana whenua) සහ ප්රජාව සමඟ සාකච්ඡා කර, පාරිසරික සහ සමාජීය බලපෑම් පිළිබඳව දැඩි අධීක්ෂණයක් සිදු කරන බවයි.
