ඕස්ට්‍රේලියාවේ දිලිසෙන ආකර්ෂණය අඩුවෙමින් තිබේද? – ආර්ථික විශේෂඥයන්ගෙන් විශ්ලේෂණයක්

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 ජූලි 31 — ඕස්ට්‍රේලියාවේ වඩා හොඳ ජීවිතයක් අපේක්ෂාවෙන් ටැස්මන් මුහුද හරහා යන නවසීලන්ත ජාතිකයින්ගේ සංඛ්‍යාව මෑතකදී ඉහළ ගියද, දෙරටේ ආර්ථික තත්ත්වයන් වෙනස් වීමත් සමඟ මෙම ප්‍රවණතාව වෙනස් වීමේ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.

පසුගිය වසරේ දෙසැම්බර් මාසයෙන් අවසන් වූ වසරක කාලය තුළ නවසීලන්තයෙන් 28,500ක ශුද්ධ සංක්‍රමණික පිරිසක් ඕස්ට්‍රේලියාව වෙත ගොස් ඇති අතර, එය 2024 වසරේ වාර්තා වූ 31,100ක අගයට වඩා අඩු වුවද, 2014-2019 කාලයේ පැවති වාර්ෂික සාමාන්‍යය වන 3,000ක අගයට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ අගයකි.

ආර්ථික විශේෂඥයන්ගේ අදහස් සහ සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණය

• ශැමුබීල් ඊකුබ් (Shamubeel Eaqub – Simplicity ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥ): පසුගිය වසර 40 පුරාම නවසීලන්තයට වඩා ඕස්ට්‍රේලියාව ආර්ථික වශයෙන් පොහොසත් වීම මෙම සංක්‍රමණ සඳහා ප්‍රධාන හේතුවක් වූ බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, නවසීලන්තයේ නිවාස වෙළඳපොළේ දැඩි මිල අධික බව ක්‍රමයෙන් යම් මට්ටමකට සමතුලිත වෙමින් පවතින අතර, ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිවාස තත්ත්වය වඩාත් අභියෝගාත්මක වෙමින් පවතී. මීට අමතරව, ඕස්ට්‍රේලියාවේ උද්ධමනය ඉහළ මට්ටමක පැවතීම සහ මධ්‍යම බැංකු පොලී අනුපාත ඉහළ යාම මෙන්ම විරැකියාව ඉහළ යාමේ ප්‍රවණතාවක් ද දැකගත හැකිය.
• මයික් ජෝන්ස් (Mike Jones – BNZ ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥ): ඕස්ට්‍රේලියානු ආර්ථිකය මන්දගාමී වීමත් සමඟ, “ආර්ථික සාපේක්ෂතාවන් නැවත නවසීලන්තය දෙසට නැඹුරු වීමේ ලක්ෂණ” පෙන්නුම් කරන බව ඔහු එකඟ වේ. ඕස්ට්‍රේලියාවේ ගෘහස්ථ වියදම් පහළ යමින්, නිවාස මිල අඩු වෙමින් සහ විරැකියාව ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක, නවසීලන්තයේ රැකියා දැන්වීම්වල සුළු වර්ධනයක් දැකගත හැකි වීම මෙයට කදිම නිදසුනකි.
• මයිල්ස් වර්ක්මන් (Miles Workman – ANZ ජ්‍යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්‍යාඥ): දෙරටේ ආර්ථිකයන් වෙනස් මාවත්වල ගමන් කළද, ඉදිරි කාලය තුළ විරැකුම් අනුපාත අතර පවතින පරතරය පටු වනු ඇති බව ඔහු පුරෝකථනය කරයි. කෙසේ වෙතත්, ව්‍යුහාත්මකව පවතින ආදායම් පරතරය (Structural income differential) සම්පූර්ණයෙන්ම මකා දැමීමට සහ දිගුකාලීන ආර්ථික වර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීමට නම් දැඩි ඵලදායිතා වර්ධනයක් (Productivity growth) අත්‍යවශ්‍ය වන බව ඔහු අවධාරණය කරයි.