“පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම ආර්ථිකය අගාධයට ඇද දැමීමක්ද?” – ප්රධාන බැංකු දෙකක් මත දෙකක.
විශේෂ පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය (New Zealand) — 2026 අප්රේල් 14 (අඟහරුවාදා) ප.ව. 7:45 — නිව්සීලන්ත මහ බැංකුව (RBNZ) විසින් නිල මුදල් අනුපාතය (Official Cash Rate – OCR) ඉදිරියේදී ඉහළ නංවනු ඇතැයි ANZ බැංකුව කළ පුරෝකථනයට Kiwibank බැංකුව දැඩි විරෝධය පළ කර තිබේ. මෙය රට යළිත් ආර්ථික පසුබෑමකට (Recession) ඇද දැමීමේ අවදානමක් බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.
1. ANZ බැංකුවේ පුරෝකථනය: “පොලී අනුපාත 3% දක්වා”
ANZ බැංකුවේ ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ ෂැරන් සොල්නර් (Sharon Zollner) පවසන්නේ එළඹෙන ජූලි, සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාසවලදී අඛණ්ඩව තුන් වතාවක් පොලී අනුපාත ඉහළ දැමිය යුතු බවයි.
- හේතුව: කොවිඩ් සමයේදී පොලී අනුපාත ඕනෑවට වඩා අඩු මට්ටමක පවත්වාගෙන යාමෙන් සිදු වූ වැරැද්ද යළි සිදු නොකළ යුතු බවත්, උද්ධමනය පාලනය කිරීමට මෙය අත්යවශ්ය බවත් ඇයගේ අදහසයි.
- ඉලක්කය: දැනට 2.25% ක් ලෙස පවතින OCR අනුපාතය 3% දක්වා ඉහළ නැංවීම.
2. Kiwibank බැංකුවේ විවේචනය: “මෙය අඥාන තීරණයක්”
Kiwibank ආර්ථික විද්යාඥයින් පවසන්නේ මැදපෙරදිග ගැටුම් සහ පවතින අවිනිශ්චිතතාවය හමුවේ ව්යාපාර සහ නිවාස හිමියන් දැනටමත් දැඩි පීඩනයකට පත්ව සිටින බවයි.
- තර්කය: “දැන් පවතින්නේ අධික ඉල්ලුමක් නිසා ඇති වූ උද්ධමනයක් නොවෙයි, අධික පිරිවැය නිසා ඇති වූ උද්ධමනයක්. මෙවැනි වෙලාවක පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම ජනතාවගේ හඬට කන් නොදීමක් (Tone deaf),” යනුවෙන් ඔවුහු පවසති.
- අනතුරු ඇඟවීම: මීට පෙර සිදු කළ වැරදි නැවත කරමින් රට තවත් ආර්ථික අවපාතයකට ඇද දැමීමට මහ බැංකුව කටයුතු නොකළ යුතු බව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයයි.
3. මහ බැංකුවේ (RBNZ) ස්ථාවරය
මහ බැංකුව ප්රකාශ කර ඇත්තේ තමන් හදිසි හෝ ක්ෂණික තීරණ (Knee-jerk reactions) නොගන්නා බවයි. සියලු දත්ත සහ කරුණු හොඳින් අධ්යයනය කර තීරණ ගන්නා බවට ඔවුන් පොරොන්දු වී තිබේ. Kiwibank ආර්ථික විද්යාඥයින් ද පවසන්නේ ජූලි මාසය වන තුරු ලැබෙන නවතම දත්ත පරීක්ෂා කර බලා මිස කලින් තීරණ ගැනීම නොකළ යුතු බවයි.
