ඉරාන යුද්ධයත් සමඟ ගෝලීය තෙල් වෙළෙඳපොළ අර්බුදයකට: ‘සදාකාලික යුද්ධයකට’ තෙල් වෙළෙඳපොළට මුහුණ දිය හැකිද?

අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා බොහෝ කාලයක් තිස්සේ ඇදී යමින් පවතින ඉරාන යුද වාතාවරණය හමුවේ, ගෝලීය තෙල් වෙළෙඳපොළ බිඳ වැටීමකට ලක් නොවී යම් ස්ථාවරත්වයක් රඳවා ගැනීමට සමත්ව තිබේ. යුද්ධය ආරම්භ වී මාස හයකට අධික කාලයක් ගතවී ඇතත්, ඇමෙරිකානු පවුලකට ඉන්ධන සඳහා අමතර Dollar 800කට ආසන්න මුදක් වැය කිරීමට සිදුවුවද, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) මඟහරිමින් විකල්ප ප්‍රවාහන මාර්ග භාවිත කිරීම, තෙල් සංචිත ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සහ ගෝලීය ඉන්ධන පරිභෝජනය අවම කර ගැනීම හේතුවෙන් තෙල් සැපයුම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමට හැකි වී තිබ තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය තවත් කොපමණ කාලයක් පවත්වාගෙන යා හැකිද යන්න පිළිබඳව බලශක්ති විශ්ಲೇෂකයින් අතර දැඩි සැකයක් මතුව ඇත.

දිනෙන් දින ඉහළ යන ඉන්ධන මිල සහ සැපයුම් බාධක මධ්‍යයේ, ජේපමෝර්ගන් (JPMorgan) ආයතනයේ ප්‍රධාන භාණ්ඩ විශ්ලේෂක නටෂා කනෙවා පෙන්වා දෙන්නේ විකල්ප නල මාර්ග ඔස්සේ තෙල් ප්‍රවාහනය කිරීම, වැනිසියුලාව, බ්‍රසීලය, ගයානා සහ කැනඩාව නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම සහ ගෝලීය ඉන්ධන ඉල්ලුම දිනකට බැරල් මිලියන 5කින් පමණ පහත වැටීම හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළ මෙම තත්ත්වයට සාර්ථකව හැඩගැසී ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, රැපිඩන් එනර්ජි ගෘප් (Rapidan Energy Group) හි බොබ් මැක්නලි වැනි විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවන්නේ මෙම තාවකාලික විසඳුම් අවසානයේදී බිඳ වැටෙනු ඇති බවත්, ගෝලීය තෙල් සංචිත අවසන් වීමත් සමඟ තෙල් මිල ඉහළ යෑමේ ‘උච්චතම අවදානමක්’ (tipping point) උද්ගත විය හැකි බවත්ය. අමෙරිකානු හමුදාවල ආරක්ෂාව යටතේ සිදු කරන මෙම තෙල් ප්‍රවාහන මෙහෙයුම් දිගුකාලීනව පවත්වාගෙන යාම අතිශයින් දුෂ්කර වන අතර, ඉරාන යුද්ධය දිගින් දිගටම පැවතුනහොත් එය ගෝලීය ආර්ථිකයට බරපතළ ව්‍යසනයක් ගෙන දෙනු ඇතැයි විමෝචකයෝ පෙන්වා දෙති.