වඩා හොඳ සෞඛ්ය සේවයක් වෙනුවෙන් වැඩි බදු ගෙවීමට නවසීලන්ත ජාතිකයින්ගෙන් තුනෙන් දෙකක කැමැත්තක්!
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය —
නව සමීක්ෂණයකින් හෙළි වී ඇත්තේ විශේෂයෙන්ම පිළිකා ප්රතිකාර සහ සෞඛ්ය සේවාවන් දියුණු කිරීම වෙනුවෙන් වැඩි බදු ගෙවීමට නවසීලන්ත ජාතිකයින්ගෙන් තුනෙන් දෙකක (62%) පමණ පිරිසක් කැමැත්ත පළ කර ඇති බවයි.
කැන්සර් සොසයිටි (Cancer Society) ආයතනයේ අරමුදල් සම්පාදනයෙන් සහ Otago විශ්වවිද්යාලයේ (University of Otago) පිළිකා පර්යේෂකයින්ගේ සහයෝගයෙන් සිදු කරන ලද මෙම අධ්යයනය ‘නවසීලන්ත වෛද්ය ජර්නලය’ (New Zealand Medical Journal) හි පර්යේෂණ පත්රිකා මාලාවක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇත.
සමීක්ෂණයේ ප්රධාන කරුණු සහ මහජන අදහස්
- වැඩි බදු සඳහා සහයෝගය: පුද්ගලයන් 1600ක් සම්බන්ධ කරගනිමින් සිදු කළ මෙම සමීක්ෂණයට අනුව, ප්රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් 1034ක් (සියයට 62ක්) වැඩි සෞඛ්ය අරමුදල් සඳහා වැඩි බදු ගෙවීමේ අදහස අනුමත කර ඇත. ඊට ප්රතිවිරුද්ධව විරුද්ධ වී ඇත්තේ සියයට 29ක් (පුද්ගලයන් 458ක්) පමණි.
- පක්ෂ දේශපාලනය ඉක්මවූ එකඟතාව: දුම්කොළ සහ සෞඛ්යයට අහිතකර ආහාර මත දැඩි නියාමන පැනවීම, සමේ පිළිකා වැළැක්වීම, පිළිකා පරීක්ෂණ සහ ප්රතිකාර සඳහා හදිසි ක්රියාමාර්ග ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සියලු ප්රධාන දේශපාලන පක්ෂවල ඡන්දදායකයින් අතර පුළුල් එකඟතාවක් පවතින බව අධ්යයනයෙන් අනාවරණය වී තිබේ.
- දේශපාලන ක්රියාකාරීත්වයේ අඩුපාඩුව: මෙම අධ්යයනයේ ප්රධාන අධ්යක්ෂ, ඔටෝගෝ විශ්වවිද්යාලයේ මහජන සෞඛ්ය මහාචාර්ය ලුයිස් සිග්නල් (Louise Signal) පවසන්නේ සාක්ෂි මත පදනම් වූ පිළිකා ප්රතිපත්ති සඳහා පැහැදිලි මහජන ජනවරමක් පවතින බවත්, මෙහිදී මගහැරී ඇත්තේ සැබෑ දේශපාලන ක්රියාකාරීත්වය පමණක් බවත්ය.
දුම්කොළ, අහිතකර ආහාර සහ ලොබි කිරීම් (Lobbying) සම්බන්ධ දැඩි නියාමන
පිළිකා වැළැක්වීම මෙන්ම මහජන සෞඛ්යය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පුළුල් පරාසයක විහිදුණු නියාමන ක්රමවේදයන්ට මහජනතාවගෙන් දැඩි සහයෝගයක් හිමි වී තිබේ.
- දුම්කොළ ප්රතිසංස්කරණ: දුම්කොළ ප්රතිසංස්කරණ යළි ක්රියාත්මක කිරීමට මෙන්ම සීනි සහිත බීම සඳහා බදු පැනවීමට පුළුල් සහයෝගයක් ලැබී ඇත. (මෑතකදී කම්කරු පක්ෂය ප්රකාශ කළේ තේරී පත් වුවහොත් 2024 වසරේදී අහෝසි කරන ලද දුම්කොළවලින් තොර පරම්පරාවේ ප්රතිපත්තිය යළි ක්රියාත්මක කරන බවයි).
- ළමුන් ආරක්ෂා කිරීම: මත්පැන් සහ ජන්ක් ෆුඩ් (junk food) වෙළඳ දැන්වීම්වලින් දරුවන් ආරක්ෂා කිරීම, දැඩි මත්පැන් නීති සහ හිරු රශ්මියෙන් ආරක්ෂා වීමේ ක්රියාමාර්ග සඳහා සියයට 90කට අධික ජනවරමක් හිමිව ඇත.
- දේශපාලන ලොබි කිරීම් සීමා කිරීම: සෞඛ්ය සම්පූර්ණ ආහාර ප්රතිපත්ති සැකසීමේදී අදාළ කර්මාන්තවල (ආහාර සහ මත්පැන් නිෂ්පාදකයින්) කිසිදු මැදිහත් වීමක් නොතිබිය යුතු බවට සියයට 79ක (පුද්ගලයන් 1267ක්) ප්රබල ප්රතිශතයක් එකඟ වී තිබේ. එසේම, ධුරයෙන් ඉවත් වන දේශපාලඥයන් ලොබිකරුවන් ලෙස කටයුතු කිරීමට පෙර යම් කාලයක් ගත විය යුතු බවටද (stand-down periods) දැඩි මතයක් පළ වී ඇත.
