කවුන්සිල කමිටුවල ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ අයිතිය තෝරා නොගත් සාමාජිකයින්ට තහනම් කිරීමට රජය පියවර ගනී
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශපාලන විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 02 (නවසීලන්තය) — දේශීය රජයේ කවුන්සිල කමිටුවල ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ අයිතිය තෝරා නොගත් පුද්ගලයින්ට (unelected individuals) අහිමි කිරීමට රජය තීරණය කර ඇත. දේශීය රජයේ අමාත්ය සයිමන් වොට්ස් මහතා අද (02) ප්රකාශ කළේ, ඉදිරියේදී කවුන්සිල කමිටු රැස්වීම්වලදී ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ අයිතිය හිමිවනු ඇත්තේ ඡන්දයෙන් පත් වූ සාමාජිකයින්ට පමණක් බවයි.
නව නීතිමය වෙනස්කම් සහ හේතු
- ප්රජාතන්ත්රවාදී වගවීම: කවුන්සිල සාමාජිකයින් තීරණ ගැනීම සඳහා ඡන්දදායකයින්ට සෘජුවම වගකිව යුතු බවත්, ඡන්දයෙන් පත් නොවූ පුද්ගලයින්ට එවැනි වගවීමක් නොමැති බවත් අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේය.
- පවතින ගැටලුව: ෆාර් නෝර්ත් (Far North), ටෝරංගා (Tauranga) සහ හේස්ටින්ග්ස් (Hastings) වැනි ප්රදේශවල අයිවි (iwi) නියෝජිතයින් සහ වයස අවුරුදු 18ට අඩු තරුණයින් වැනි පුද්ගලයින්ට කමිටුවල ඡන්ද අයිතිය ලබා දීම පිළිබඳව මහජනතාවගෙන් පැමිණිලි ලැබී තිබුණි.
- සංශෝධනය: මෙම වෙනස්කම් දැනට පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇති ‘Local Government (System Improvements) Bill’ පනත් කෙටුම්පතට ඇතුළත් කිරීමට නියමිතය. පනත සම්මත වූ පසු, මෙම නීති ක්රියාත්මක කිරීමට පෙර සියලුම පත්වීම් සමාලෝචනය කිරීමට කවුන්සිලවලට මාස හයක කාලයක් ලබා දෙනු ඇත.
ව්යතිරේක
- මෙම තහනමෙන් ගිවිසුම්ගත පත්වීම් (Treaty settlement) සහ දේශීය රජයේ පනතට (Local Government Act 2002) යටත් නොවන වෙනත් නීති මගින් පත් කර ඇති කමිටු සාමාජිකයින් බැහැර කර ඇත. ඔවුන්ට දිගටම ඡන්ද අයිතිය හිමිවනු ඇත.
පක්ෂවල අදහස්
- ACT පක්ෂය: මෙම තීරණය “ප්රජාතන්ත්රවාදී හිඩැසක්” පිරවීමක් බවත්, බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදලින් තීරණ ගන්නා අය මහජනතාවට වගකිව යුතු බවත් ACT පක්ෂය පවසයි.
- කවුන්සිල මතය: සමහර ප්රදේශවල මේ සම්බන්ධයෙන් විවේචන පැවතුනද, ෆාර් නෝර්ත් දිස්ත්රික් කවුන්සිලයේ නගරාධිපති මොකෝ ටෙපානියා මහතා පවසන්නේ, දේශීය කටයුතු සිදුකිරීමට තමන්ට බොහෝ වැඩ ඇති බවත්, මෙම විවාද දේශීය රජයේ කාර්යයන්ට බාධාවක් බවත්ය.
