ශ්රී ලංකා ආර්ථික පුවත්: 2025 වසරේදී ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය 5%ක කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් වාර්තා කරයි! මහ බැංකුවේ වාර්ෂික ආර්ථික විවරණය පාර්ලිමේන්තු මුදල් කාරක සභාවට ඉදිරිපත් කෙරෙයි
විශේෂ ශ්රී ලංකා මූල්ය සහ මැක්රෝ ආර්ථික පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 මැයි 19 (කොළඹ) — පසුගිය වසර කිහිපය පුරා මෙරට පැවති දරුණුතම මූල්ය අර්බුදයෙන් පසුව ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය ඉතා ශක්තිමත් ස්ථාවරත්වයක් සහ ප්රගතියක් අත්කරගෙන ඇති බව තහවුරු කරමින්, 2025 වර්ෂය තුළ ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත ආර්ථික වර්ධන වේගය සියයට 5ක් ($5\%$) දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව (Central Bank of Sri Lanka – CBSL) නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර තිබේ.
පාර්ලිමේන්තුවේ රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (Committee on Public Finance – COPF) හමුවේ ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නිලධාරීන් විසින් 2025 වර්ෂයට අදාළ වාර්ෂික ආර්ථික විවරණය (Annual Economic Review) ඉදිරිපත් කරමින් මේ බව අනාවරණය කළේය. කෘෂිකර්ම, කර්මාන්ත සහ සේවා යන ප්රධාන ආර්ථික අංශ තුනෙහිම (Primary, Secondary, and Tertiary sectors) දක්නට ලැබුණු සමස්ත පිබිදීම මෙම වර්ධනයට ඍජුවම දායක වී ඇත.
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව මඟින් අනාවරණය කරන ලද ප්රධාන සාර්ව ආර්ථික දර්ශක, මූල්ය ප්රතිසංස්කරණ සහ 2026 වසරේ මතුවිය හැකි නව අභියෝග පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තාව මෙන්න:
📊 1. ප්රධාන සාර්ව ආර්ථික දර්ශක සහ රාජ්ය මූල්ය ප්රගතිය
මහ බැංකු නිලධාරීන් පෙන්වා දෙන පරිදි, රාජ්ය මූල්ය විනය සහ ආදායම් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් 2025 වසර තුළ කැපී පෙනෙන ජයග්රහණ රැසක් වාර්තා වී ඇත:
- රාජ්ය ආදායම: දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ (GDP) ප්රතිශතයක් ලෙස රාජ්ය ආදායම $16.6\%$ දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
- ප්රාථමික ගිණුමේ අතිරික්තය: දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් $5.4\%$ ක ඉහළ අතිරික්තයක් (Primary Surplus) වාර්තා කර තිබේ.
- අයවැය හිඟය සහ ණය: සමස්ත අයවැය හිඟය GDP ප්රතිශතයක් ලෙස $2.3\%$ දක්වා විශාල ලෙස අඩු වී ඇති අතර, මධ්යම රජයේ සමස්ත ණය ප්රමාණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් $91.6\%$ දක්වා පහළ බැස ඇත.
- උද්ධමනය: 2025 අගෝස්තු මාසයේ සිට උද්ධමනය (Inflation) ධන අගයක් ගෙන ඇති අතර, මීට ප්රධාන වශයෙන් හේතු වී ඇත්තේ ආහාර නොවන කාණ්ඩයේ මිල ගණන් ඉහළ යාමයි.
💵 2. විදේශ ප්රේෂණ, සංචාරක ව්යාපාරය සහ රුපියලේ අගය
විදේශ විනිමය උපයන ප්රධාන මාර්ගයන්හි දැවැන්ත වර්ධනයක් වාර්තා වුවද, ආනයන සීමා ලිහිල් කිරීම හේතුවෙන් වෙළඳ හිඟය (Trade Deficit) පුළුල් වී ඇති බව මහ බැංකුව පවසයි.
- වාර්තාගත ප්රේෂණ: විදේශ රැකියා නියුක්තිකයන්ගේ ප්රේෂණ (Workers’ Remittances) ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 8.1 ක ඓතිහාසික ඉහළම මට්ටමකට ළඟා වී ඇත.
- සංචාරක ආදායම: සංචාරක ක්ෂේත්රයෙන් ලැබුණු ආදායම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.2 ක් ලෙස සටහන් වේ.
- සංචිත සහ රුපියල: 2025 වසර අවසානය වන විට රටේ දළ නිල සංචිත ප්රමාණය (Gross Official Reserves) ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.8 දක්වා වර්ධනය වී ඇත. කෙසේ වුවද, වසර තුළ ශ්රී ලංකා රුපියල ඇමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව $5.6\%$ කින් අවප්රමාණය වී තිබේ.
💼 3. ලිහිල් මුදල් ප්රතිපත්තිය සහ ශ්රම වෙළඳපොළ පිබිදීම
මහ බැංකුව විසින් අනුගමනය කරන ලද ලිහිල් මුදල් ප්රතිපත්තිය (Easy Monetary Policy) හේතුවෙන් වෙළඳපොළ පොළී අනුපාතික පහළ ගිය අතර, පුද්ගලික අංශය වෙත නිකුත් කළ ණය ප්රමාණය $25.2\%$ ක වාර්තාගත වර්ධනයක් පෙන්වා ඇත. ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ ශ්රම වෙළඳපොළ තුළ ද කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් සිදුව තිබේ:
- විරැකියා අනුපාතිකය: රටේ සමස්ත විරැකියාව $3.9\%$ දක්වා පහළ බැස ඇත.
- ශ්රම බලකා සහභාගීත්වය: එය $49.4\%$ දක්වා සාර්ථක ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.
⚠️ 4. 2026 වසරේ නව ආර්ථික අභියෝග සහ “Bad Bank” සංකල්පය
පසුගිය වසර 03 පුරාම ලංකාව සතුව ගෙවුම් ශේෂ අතිරික්තයක් (Balance of Payments Surplus) පැවතුණද, මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් 2026 වසරේදී එය හිඟයක් (Deficit) වීමේ ප්රවණතාවක් පවතින බව මහ බැංකු නිලධාරීන් අනතුරු අඟවයි.
- Bad Bank යාන්ත්රණය: රාජ්ය බැංකුවල පවතින අක්රීය ණය (Non-Performing Loans – NPL) ගැටලුව විසඳීම සඳහා “Bad Bank” සංකල්පය වැනි විශේෂ යාන්ත්රණයක් ක්රියාත්මක කිරීමේ වැදගත්කම මුදල් කාරක සභාව විසින් මහ බැංකුවේ අවධානයට යොමු කළේය.
- මූල්ය සමාගම් ඒකාබද්ධ කිරීම: කුඩා ව්යවසායකයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ මූල්ය පද්ධතියේ ස්ථාවරභාවය තහවුරු කිරීම වෙනුවෙන් කුඩා බැංකු සහ මූල්ය සමාගම් ඒකාබද්ධ කිරීමේ (Mergers and Acquisitions) ප්රධාන සැලැස්මක් රජය විසින් හඳුන්වා දී ඇති බව මහ බැංකුව මෙහිදී සනාථ කළේය.
දියත නිවුස් දේශීය විවරණය 🦁⚖️🌏
2022 වසරේදී ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටී සෘණ වර්ධනයක් සටහන් කළ ශ්රී ලංකාව, 2025 වසර අවසන් වන විට $5\%$ ක ධන ආර්ථික වර්ධනයක් අත්කර ගැනීම යනු සැබවින්ම දේශීය මෙන්ම ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) වැනි ආයතන පවා මවිත කරවන සුළු කැපී පෙනෙන සාර්ථකත්වයකි. විදේශ ප්රේෂණ ඩොලර් බිලියන 8.1 ක් සහ සංචිත ඩොලර් බිලියන 6.8 ක් දක්වා ඉහළ යාම තුළින් පෙනී යන්නේ රට තුළට ගලා එන විදේශ විනිමය කළමනාකරණය සාර්ථක වී ඇති බවයි.
කෙසේ වුවද, වාහන ආනයන සීමා ඉවත් කිරීම නිසා ආනයන වියදම් ඉහළ යාම සහ රුපියල $5.6\%$ කින් අවප්රමාණය වීම මඟින් පෙනී යන්නේ වෙළඳ ශේෂය පාලනය කිරීමේදී තවදුරටත් දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බවයි. නවසීලන්තය වැනි රටවල් සිය මූල්ය පද්ධතියේ ස්ථාවරභාවය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා කුඩා මූල්ය ආයතන දැඩි නියාමනයකට ලක් කරන අතර, ලංකාව තුළ ද “Bad Bank” සංකල්පය හරහා රාජ්ය බැංකුවල අක්රීය ණය පියවීමටත්, කුඩා මූල්ය සමාගම් ඒකාබද්ධ කිරීමටත් මුදල් කාරක සභාව සහ මහ බැංකුව තීරණය කිරීම මූල්ය ක්ෂේත්රයේ සුරක්ෂිතතාවයට තැබූ ඉතා වැදගත් පියවරකි. මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් වැනි 2026 වසරේ මතුවන ගෝලීය අභියෝග හමුවේ මෙම ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ඉදිරියටම පවත්වාගෙන යාම වත්මන් රජයේ ප්රධානතම පරීක්ෂණය වනු ඇත.
