වෙලින්ටන් නගරයේ කෝටි 100ක අපද්රව්ය කළමනාකරණ අර්බුදය: ‘සීවීව්’ (Seaview) බලාගාරය ගැන බරපතල අනතුරු ඇඟවීම්
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – සෞඛ්ය සහ පාරිසරික පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 12 (වෙලින්ටන්) — වෙලින්ටන් අගනුවර තවත් ප්රධාන අපද්රව්ය පිරිපහදු මධ්යස්ථානයක් වන ‘සීවීව්’ (Seaview) බලාගාරයේ පද්ධතිය බරපතල ලෙස දිරාපත් වී ඇති බවට බලධාරීන් අනතුරු අඟවයි. මෙහි ඇති කිලෝමීටර් 18ක් දිග අපද්රව්ය නළය ප්රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා කෝටි 100ක (ඩොලර් බිලියනයක්) පමණ වියදමක් දැරීමට සිදුවනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
බරපතල පාරිසරික හානිය
සීවීව් බලාගාරයේ අපද්රව්ය පිටකරන නළයේ පවතින කාන්දුවීම් හේතුවෙන්, දේශීය ‘ටේ ආටි අවා’ (Te Āti Awa) ගෝත්රිකයන්ට පූජනීය වූ ‘වයිවෙටු’ (Waiwhetū) දිය පහරට පිරිපහදු කළ අපද්රව්ය බැහැර කිරීමට සිදුව තිබේ.
- පද්ධතියේ අසාර්ථකත්වය: මෙම නළය ඉදිකර ඇත්තේ 1960 දශකයේදී වන අතර, එහි ඇති රබර් සන්ධි 4000ක් පමණ මේ වන විට දිරාපත් වෙමින් පවතී.
- ජනතා පීඩාව: නළය නියමිත ධාරිතාවයෙන් අඩක් පමණක් ක්රියාත්මක වීම නිසා, වැසි සහිත කාලගුණයේදී සහ නඩත්තු කටයුතු සිදුවන විට අපද්රව්ය කෙලින්ම දිය පහරට මුදා හැරේ. මෙය එම ප්රදේශයේ වෙසෙන ජනතාවට සහ අවමංගල්ය කටයුතු සිදුකරන උරුපා (Urupā) සුසාන භූමියට දැඩි දුර්ගන්ධයක් සහ අපහසුතාවයක් ඇති කරයි.
අනාගත අවදානම සහ විසඳුම්
වෙලින්ටන් වෝටර් (Wellington Water) ආයතනය පවසන්නේ පවතින තත්ත්වය ‘පිළිගත නොහැකි’ බවයි.
- මෝවා පොයින්ට් (Moa Point) සිද්ධිය: පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේ සිදු වූ මෝවා පොයින්ට් බලාගාරයේ ගංවතුර තත්ත්වය වැනි බරපතල විනාශයක් සීවීව් හි සිදුවිය නොහැකි බව ඔවුන් සහතික වුවත්, නළය කාන්දු වීම මහා පරිමාණ පාරිසරික ව්යසනයකට මුල පිරිය හැකි බවට විපක්ෂ අදහස් පවතී.
- වියදම: දැනට පවතින නළය අලුත්වැඩියා කිරීම වෙනුවට සම්පූර්ණයෙන්ම අලුත් නළයක් ඉදිකිරීම වඩාත් ලාභදායී බව පෙනී යයි. මෙයට ඩොලර් මිලියන 700 සිට බිලියනයක් දක්වා මුදලක් වැය වනු ඇත.
‘ටේ ආටි අවා’ ගෝත්රයේ නායක කුරා මොයහූ පවසන්නේ, මෙම තත්ත්වය ‘පිළිගත නොහැකි’ බව බලධාරීන් දිගින් දිගින්ම පවසන නමුත්, තවමත් කිසිදු විසඳුමක් ඉදිරිපත් කර නොමැති බවයි. මෙම වගකීම ජූලි 1 වන දින සිට ක්රියාත්මක වන ‘ටියාකි වයි’ (Tiaki Wai) නව ආයතනය වෙත පැවරෙනු ඇත.
