පිලිපීනයේ මින්දනාඕ දූපතේ සිදුවූ දරුණු භූ කම්පනයෙන් මියගිය සංඛ්යාව 37 දක්වා ඉහළට
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – ජාත්යන්තර ප්රවෘත්ති විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 09 — පසුගිය සඳුදා (ජූනි 08) දකුණු පිලිපීනයේ මින්දනාඕ (Mindanao) දූපතට ඔබ්බෙන් සිදුවූ රික්ටර් මාපකයේ ඒකක 7.8ක ප්රබල භූ කම්පනයෙන් මියගිය සංඛ්යාව මේ වන විට 37ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව වාර්තා වේ. මෙම ව්යසනය හේතුවෙන් තවත් 200කට අධික පිරිසක් තුවාල ලබා ඇති අතර, 12 දෙනෙකු අතුරුදහන්ව සිටින බව බලධාරීන් තහවුරු කරයි.
භූ කම්පනයේ බලපෑම් සහ වර්තමාන තත්ත්වය
- ප්රබලත්වය සහ කේන්ද්රය: ජූනි 08 වන දින උදෑසන 7:37ට පමණ මින්දනාඕ වෙරළට ආසන්නව, සරංගනී (Sarangani) පළාතට බටහිර දෙසින් මෙම භූ කම්පනය සිදුවිය. 1990 වසරෙන් පසු පිලිපීනයේ වාර්තා වූ ප්රබලතම භූ කම්පනය මෙය ලෙස සැලකේ.
- පැතිරීම: සරංගනී පළාතෙන් මරණ 17ක්, ජෙනරල් සැන්ටොස් (General Santos) නගරයෙන් මරණ 12ක් සහ දකුණු කොටබාටෝ සහ දාවාවෝ ඔක්සිඩෙන්ටල් පළාත්වලින් තවත් මරණ 8ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.
- ආපදා තත්ත්වය: ගොඩනැගිලි කඩා වැටීම් සහ නායයෑම් හේතුවෙන් දහස් ගණනක් අවතැන් වී ඇති අතර, පාසල් සහ රජයේ කාර්යාලවල කටයුතු තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට සිදුවිය.
- සුනාමි අනතුරු ඇඟවීම: සිද්ධියෙන් පසු පිලිපීනය, ඉන්දුනීසියාව, මැලේසියාව, පලාවු, ජපානය, තායිවානය සහ පැපුවා නිව්ගිනියාව ඇතුළු රටවල් කිහිපයකට සුනාමි අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කෙරුණු නමුත්, පසුව ඒවා ඉවත් කර ගැනුණි.
ප්රතිචාර සහ සහන කටයුතු
- පශ්චාත් කම්පන: ප්රධාන භූ කම්පනයෙන් පසු පසු කම්පන (aftershocks) 138කට වඩා වාර්තා වී ඇති අතර, ඉන් ප්රබලතම එක 6.5ක මට්ටමේ පවතී.
- සහන මෙහෙයුම්: ජනාධිපති ෆර්ඩිනන්ඩ් මාකෝස් ජූනියර් මහතා ආපදා කළමනාකරණ ආයතන වෙත ක්ෂණික සහන ලබා දීමට සහ හානි තක්සේරු කිරීම් වේගවත් කිරීමට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
- පාසල් පද්ධතියට බලපෑම: අවාසනාවන්ත ලෙස, මෙම භූ කම්පනය සිදුවූයේ නව පාසල් වාරය ආරම්භ වූ පළමු දිනයේ වීම නිසා සිසුන් මිලියන ගණනකගේ අධ්යාපන කටයුතු බාධාවට ලක්වී ඇති අතර, පාසල් ගොඩනැගිලි රැසකට හානි සිදුව ඇත.
