එක්සත් රාජධානියේ විවාහ නොවූ ජෝඩු සඳහා නව නීති: නවසීලන්තයේ නීති පද්ධතියේ වෙනසක් අවශ්යද?
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – නීති සහ සමාජ පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 12 (වෙලින්ටන්) — එක්සත් රාජධානිය විසින් විවාහ නොවී එකට ජීවත් වන (Cohabiting couples) ජෝඩු සඳහා වන නීති රීති සංශෝධනය කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. මෙමගින් වෙන්වී යන ජෝඩුවලට මුහුණ දීමට සිදුවන මූල්යමය අපහසුතා අවම කිරීම සහ සහකරු හෝ සහකාරිය මියගිය විට උරුම අයිතිවාසිකම් නවීකරණය කිරීම ඔවුන්ගේ අරමුණයි.
එක්සත් රාජධානිය සහ නවසීලන්තය අතර වෙනස
ඔටගෝ විශ්වවිද්යාලයේ නීති මහාචාර්ය නිකොලා පියර්ට් (Nicola Peart) පෙන්වා දෙන්නේ, දෙරටේ නීති පද්ධති අතර විශාල වෙනසක් පවතින බවයි.
- එක්සත් රාජධානිය: විවාහ වූ ජෝඩුවලට දේපළ සමානව බෙදාගැනීමේ අයිතිය තිබුණද, විවාහ නොවූ ජෝඩුවලට ස්වයංක්රීය උරුම අයිතියක් නොමැත. එහිදී එක් එක් පුද්ගලයා තමන් සතු දේපළ රඳවා ගනී.
- නවසීලන්තය: වසර තුනකට වඩා වැඩි කාලයක් එකට ජීවත් වන ‘ද ෆැක්ටෝ’ (De facto) ජෝඩුවලට, විවාහ වූ ජෝඩුවලට ලැබෙන සමාන අයිතිවාසිකම් සහ දේපළ බෙදාගැනීමේ අයිතිය හිමි වේ.
නවසීලන්ත නීති ප්රතිසංස්කරණවල තත්ත්වය
නවසීලන්තයේ දැනට පවතින ගැටලුව වන්නේ ‘කුමන දේපළ සමානව බෙදිය යුතුද?’ යන්නයි. නීති කොමිෂන් සභාව (Law Commission) විසින් මීට පෙර යෝජනා කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර තිබුණි:
- පවුලේ නිවස: සම්බන්ධතාවයට පෙර එක් සහකරුවෙකුට අයත්ව තිබූ නිවසක වටිනාකම සම්පූර්ණයෙන් නොව, සම්බන්ධතාවය තුළ සිදුවූ වටිනාකමේ වැඩිවීම පමණක් බෙදාගැනීම.
- පවුලේ ආදායම: ආදායම් බෙදාගැනීමේ නව ක්රමවේද හඳුන්වා දීම.
- ළමුන්ගේ සුභසාධනය: දේපළ බෙදාගැනීමේදී දරුවන්ගේ අවශ්යතාවලට ප්රමුඛතාවය ලබා දීම.
මෙම යෝජනා අනුමත කර තිබුණද, උරුම නීති (Succession law) පිළිබඳ සමාලෝචනයක් සිදුවන තෙක් ඒවා අත්හිටුවා ඇත. අධිකරණ අමාත්යාංශය පවසන්නේ මෙම නීති ප්රතිසංස්කරණය සඳහා තවත් වසර කිහිපයක් ගතවනු ඇති බවත්, එය රජයේ අනෙකුත් ප්රමුඛතා සමඟ සමතුලිත කරමින් සිදුකළ යුතු බවත්ය.
