දැඩි ආර්ථික පීඩනය හමුවේ අමෙරිකානු සම්බාධක තදින්ම හෙළිදකින ඉරානය – ජනතා නොසන්සුන්තාවන් වැළැක්වීමට උත්සුකයක්!
වාර්තාව: රොයිටර් පුවත් සේවය
නව අමෙරිකානු ආර්ථික සම්බාධක “රාජ්ය අනුග්රහය ලත් ත්රස්තවාදයක්” ලෙස දැඩි ලෙස හෙළා දකින බව ඉරානය ප්රකාශ කර ඇති අතර, රට තුළ මතුවිය හැකි ආර්ථික පීඩන සහ නොසන්සුන්තාවන් පාලනය කිරීම සඳහා එරට උත්තරීතර නායකයා “සමාජ ඒකාබද්ධතාවට” හානි කරන ක්රියා තහනම් කර තිබේ.
යුද්ධය මාස හයක සීමාව පසු කර ඇති අතර සාම සාකච්ඡා ඇණහිට ඇති පසුබිමක, අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් ඉරානයට මූල්යමය වශයෙන් දැඩි දඬුවම් පැමිණවීම සඳහා “ආර්ථික D-Day” (Economic D-Day) ලෙස හැඳින්වෙන නව සම්බාධක මාලාවක් ක්රියාත්මක කර ඇත. මෙම සම්බාධක හේතුවෙන් ඉරානයේ වාර්ෂික උද්ධමනය පසුගිය මාසයේදී සියයට 66ක අගයක් ගෙන තිබේ.
ඉරාන නායකත්වයේ ප්රතිචාර සහ දැඩි ආර්ථික අර්බුදය
- උත්තරීතර නායකයාගේ නියෝග: ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා මොජ්ටබා කමේනි (Ayatollah Mojtaba Khamenei) ලිඛිත ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, යුද්ධයෙන් කඩාවැටී ඇති ආර්ථිකය හේතුවෙන් වීදි විරෝධතා ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා “ජාතික සහ මහජන අභිප්රේරණය දුර්වල කරන ප්රකාශ” හෝ “සමාජ ඒකාබද්ධතාවට හානි කරන කිසිදු ක්රියාවක” නිරපේක්ෂව නොයෙදෙන ලෙස තමා බලධාරීන්ට දැඩි ලෙස නියෝග කර ඇති බවයි. උද්ධමනය, රැකියා විරහිතභාවය සහ වෙළඳපල කළමනාකරණය වැනි ජීවනෝපාය අභියෝගවලට රජය බරපතල ලෙස මුහුණ දිය යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
- විදේශ වෙළඳාම හැකිළීම: අමෙරිකානු සම්බාධක සහ වරායන් අවහිර කිරීම හේතුවෙන් ඉරානයේ විදේශ වෙළඳාම සියයට 35කට ආසන්න ප්රමාණයකින් හැකිළී ඇති බව ඉරාන ජනාධිපති මසූද් පෙෂෙස්කියන් (Masoud Pezeshkian) රාජ්ය මාධ්ය වෙත සඳහන් කළේය.
- ජාත්යන්තර නීති උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස දැක්වීම: ජාත්යන්තර නීතියට අනුව කිසිදු රටකට අමෙරිකානු ඒකපාර්ශ්වික සම්බාධක ක්රියාත්මක කිරීමට බැඳීමක් නොමැති බව පෙන්වා දුන් ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශය, මෙම නව පියවර මිලියන සංඛ්යාත සාමාන්ය පුරවැසියන්ගේ සෞඛ්යය සහ ජීවනෝපාය දැඩි අවදානමකට ලක් කරන “මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධයක්” ලෙස හැඳින්වීය.
ඊජිප්තු බැංකුවකට එරෙහි සම්බාධක සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්බන්ධ අර්බුදය
ඉරානයේ වෙළඳ හවුල්කරුවන් ඉලක්ක කර ගනිමින් අමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ටෙහෙරාන් සමඟ ව්යාපාරික කටයුතුවල නිරත වූ ඊජිප්තුවේ ‘බෑන්ක් මිස්ර්’ (Banque Misr) බැංකුවට එරෙහිව නව සම්බාධක පැනවූ අතර, එහි එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ (UAE) ශාඛා ඩොලර් ගනුදෙනුවලින් කපා හැරීමට යෝජනා කර ඇත.
මේ අතර, ගෝලීය තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් හැසිරවූ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) සම්බන්ධ ගැටුම තවදුරටත් විසඳී නොමැත. කටාර් අගමැති ෂෙයික් මොහොමඩ් බින් අබ්දුල්රഹ്මාන් අල් තානි බ්රහස්පතින්දා טෙහෙරාන් නුවරදී ඉරාන නායකයින් හමුවී නාවික ගමනාගමනය සාමාන්ය තත්ත්වයට පත් කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, අමෙරිකානු මිලිටරි බලධාරීන් සමුද්ර සන්ධිය විවෘතව පවතින බව පැවසුවද, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ නාවික හමුදාව ප්රකාශ කළේ අමෙරිකානු ප්රකාශ “აშට පෙනෙන බොරුවක්” වන අතර ඉරාන අවසරයකින් තොරව නෞකා සඳහා සමුද්ර සන්ධිය තවමත් වසා ඇති බවයි.
