ජානමය වෙනස්කම් හෙළිවීම හේතුවෙන් රක්ෂණ ආවරණ අහිමි වීම පිළිකා මුල් අවධියේදී හඳුනා ගැනීමට බාධාවක් – සෞඛ්ය විශේෂඥයන්ගෙන් පාර්ලිමේන්තුවට අනතුරු ඇඟවීමක්!
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 23 —
ජාන පරීක්ෂණ (genomic tests) මඟින් අනාවරණය වන සෞඛ්ය අවදානම් හේතුවෙන් රක්ෂණ සමාගම් විසින් රක්ෂණ වාරික ඉහළ නැංවීම හෝ රක්ෂණ ආවරණ ප්රතික්ෂේප කිරීම නිසා, ජනතාව ජාන පරීක්ෂණ කරවා ගැනීමට බියක් දක්වන බවත්, එය පිළිකා ඇතුළු බරපතල රෝග මුල් අවධියේදී හඳුනා ගැනීමට සහ වැළැක්වීමට දැඩි බාධාවක් වී ඇති බවත් සෞඛ්ය විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ප්රධාන කරුණු සහ ගැටලුවේ ස්වභාවය
- ජාන පරීක්ෂණවලට ඇති බාධා: ඔක්ලන්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ පිළිකා පර්යේෂක මහාචාර්ය ඇන්ඩෲ ෂෙලිං (Professor Andrew Shelling) සහ Against Genomic Discrimination Aotearoa (AGenDA) සංවිධානයේ නායකයෙකු වන ෆේ සෝවර්බි (Fay Sowerby) පාර්ලිමේන්තුවේ සෞඛ්ය කාරක සභාව හමුවේ පෙන්වා දුන්නේ, රක්ෂණ සමාගම් ජාන දත්ත අයුතු ලෙස භාවිත කිරීම නිසා පවුල් සමස්තයක් ලෙස ජාන පරීක්ෂණවලින් ඉවත් වන බවයි.
- රක්ෂණ පාලන පනත සහ ප්රමාදයන්: 2024 නොවැම්බර් මාසයේදී අනුමත කරන ලද රක්ෂණ කොන්ත්රාත් පනතට (Contracts of Insurance Act 2024) අනුව, රක්ෂණ සමාගම් ජාන පරීක්ෂණ දත්ත භාවිත කිරීම පාලනය කිරීම සඳහා සෞඛ්ය අමාත්යවරයාට නීති රීති (regulations) සැකැසීමේ බලය ලබා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, මේ දක්වා කිසිදු නියාමනයක් හෝ අදාළ උපදේශන ක්රියාවලියක් (consultation process) ආරම්භ කර නොමැති වීම බරපතල තත්ත්වයකි.
- ජාත්යන්තර සංසන්දනය: ඔස්පෙඩ් (OECD) සංවිධානයට අයත් රටවල් අතරින් ජාන පරීක්ෂණ ප්රතිඵල රක්ෂණ කටයුතු සඳහා භාවිත කිරීමෙන් පාරිභෝගිකයන් ආරක්ෂා කිරීමේ නීතිමය ක්රමවේදයක් නොමැති රටවල් කිහිපයෙන් එකක් ලෙස නිව්සීලන්තය, කොලොම්බියාව සහ කොස්ටාරිකා පත්ව ඇති බව සෝවර්බි පෙන්වා දෙයි.
- සැබෑ ජීවිතයේ අත්දැකීම්: BRCA2 ජාන විකෘතිතාවක් ඇති කාන්තාවකට අවදානම් අවම කිරීමේ ශල්යකර්මයකින් පසුවද වසර 15ක් පුරා සියයට 50ක අదనු වාරික ගෙවීමට සිදුවූ බවත්, පවුලේ ජාන පරීක්ෂාවෙන් අසමත්වූ (negative) ඇයගේ දියණියටද සියයට 75ක අගයක් යටතේ වාරික නියම කර ඇති බවත් ඇය උදාහරණ ලෙස සඳහන් කළාය.
මෙම තත්ත්වය වළකා ගැනීම සඳහා 2027 නොවැම්බර් මාසයේ පනත සම්පූර්ණයෙන්ම ක්රියාත්මක වීමට පෙර, මේ වසරේදීම අදාළ උපදේශන ක්රියාවලීන් ආරම්භ කරන ලෙස AGenDA සංවිධානය රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
