හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ඉරානයේ පාලනය 80%කට වඩා ගිලිහෙමින් ඕමාන් මාර්ගය භාවිතයට ඇමෙරිකාව නාවිකයින් යොමුකරයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වොෂින්ටන්, එක්සත් ජනපදය — 2026 අගෝස්තු 19 —
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ පාලනය තහවුරු කරගැනීම සඳහා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර පවතින ගැටුමේදී අමෙරිකානු නාවික හමුදාවේ මුර සංචාර සහ මැදිහත්වීම් හේතුවෙන් ඉරානයට එම තීරණාත්මක ජල මාර්ගයේ පාලනය ක්රමයෙන් ගළවාගෙන යමින් පවතින බව වාර්තා වේ.
නැව් ලුහුබැඳීමේ දත්ත සපයන Kpler ආයතනයට අනුව, පසුගිය සති දෙක තුළ හෝර්මුස් සන්ධිය හරහා සිදු වූ යාත්රා කිරීම් වලින් 80%කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් ඔමාන මාර්ගය (Omani route) හරහා සිදුවී ඇත. ඉරානය මෙම මාර්ගයට දැඩි විරෝධය පළ කළද, අමෙරිකානු නාවික හමුදාවේ ආරක්ෂාව ලබමින් බොහෝ නෞකා ඉරානයේ නියෝග නොසලකා හරිමින් මෙම ජල මාර්ගය හරහා ගමන් කරමින් සිටී.
සිද්ධියේ ප්රධාන කරුණු
- ඔමාන මාර්ගය හරහා වැඩිවන ප්රවාහන ධාරිතාව: මීට මාසයකට පෙර ඔමාන මාර්ගය හරහා කිසිදු නැව් තදබදයක් දක්නට නොලැබුණද, වර්තමානයේ නෞකා බහුතරයක් එම UN-අනුමත නාලිකාව හරහා ගමන් කරයි.
- ටෝල් අය කරගැනීමට නොහැකි වීම: සන්ධිය මත පාලනය රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කළ ඉරානයට ගමන් කරන නෞකා වලින් ගාස්තු (ටෝල්) අය කරගැනීමට නොහැකි වී ඇති බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
- අමෙරිකානු සහ අරාබි රටවල ක්රියාමාර්ග: සෞදි අරාබිය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය වැනි රටවල් දැවැන්ත තෙල් නෞකා (VLCCs) හරහා පර්සියානු බොක්කෙන් තෙල් ප්රවාහනය කරමින් සිටින අතර, අමෙරිකාව මුහුදු මාර්ගයේ දැඩි නිරීක්ෂණ පවත්වා ගනිමින් තෙල් ප්රවාහන සංඛ්යා ඉහළ නංවා තිබේ.
- පාලනය පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාව: අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සන්ධිය මත “මුළු පාලනයම” තමා සතුව ඇති බව ප්රකාශ කළද, ඉරානය තවමත් විවිධ ප්රහාර සහ බාධා කිරීම් හරහා බලපෑම් එල්ල කිරීමට උත්සාහ කරයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරානයට සන්ධිය මත තිබූ පූර්ණ පාලනය සැලකිය යුතු ලෙස ගළවාගෙන ගොස් ඇති බව විශේෂඥයෝ තහවුරු කරති.
