නවසීලන්තයේ විදුලි බිල්පත්වලින් භාණ්ඩ හා සේවා බද්ද (GST) ඉවත් කිරීමේ හැකියාව පවතීද? – විශේෂඥ අදහස්!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 16 —
විදුලිය වැනි අත්යවශ්ය සේවාවන් සඳහා අය කෙරෙන භාණ්ඩ හා සේවා බද්ද (GST) ඉවත් කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව පාරිභෝගික සහ මූල්ය විශේෂඥයින් අදහස් දක්වා තිබේ. රජය විසින් බලශක්ති සමාගම්වලින් 51%ක බහුතර කොටස් හිමිකාරීත්වයක් දරන පසුබිමක, මෙම බද්ද ඉවත් කිරීමෙන් පාරිභෝගිකයින්ට සහනයක් සැලසිය හැකිද යන්න පිළිබඳව විවිධ මත පළ වී ඇත.
පාරිභෝගික (Consumer NZ) ආයතනයේ ප්රධාන විධායක ජොන් ඩෆී (Jon Duffy) පෙන්වා දෙන්නේ රජය අත්යවශ්ය සේවාවන්ගෙන් බදු ආදායම් ලැබීම සුදුසු නොවන බවයි. කෙසේ වෙතත්, එය සරල ක්රියාවලියක් නොවන බවත්, ඒ හරහා මතුවිය හැකි අභියෝග කිහිපයක් ඇති බවත් ඔහු පෙන්වා දෙයි.
බද්ද ඉවත් කිරීමේදී මතුවන ප්රධාන අභියෝග
- බදු පරිපාලනයේ සංකීර්ණතා: නිශ්චිත අත්යවශ්ය භාණ්ඩ හෝ සේවා සඳහා බදු ඉවත් කිරීම මඟින් බදු පරිපාලන ක්රියාවලිය සංකීර්ණ වන අතර, සමස්තයක් ලෙස පරිපාලනමය පිරිවැය ඉහළ යාමට එය හේතු වේ.
- රජයේ ආදායම අඩුවීම: රජයේ බදු ආදායම අඩුවීම හරහා අනෙකුත් අත්යවශ්ය මහජන අවශ්යතා සහ සේවාවන් සඳහා වෙන් කළ හැකි අරමුදල් ප්රමාණය අඩුවේ.
- සමාගම් විසින් මිල ඉහළ නැංවීමේ අවදානම: නවීන විදුලි ජනන සහ තොග වෙළඳපොළ තුළ පවතින සීමිත තරගකාරීත්වය (Oligopolistic market) හේතුවෙන්, බද්ද ඉවත් කළද බලශක්ති සමාගම් (Gentailers) විසින් එම වාසිය පාරිභෝගිකයාට ලබා දෙනවා වෙනුවට මිල ගණන් ඉහළ නංවා වැඩි ලාභයක් ලබා ගැනීමට ඉඩ ඇති බවට විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.
