කිවිසේවර් (KiwiSaver) ගිණුම් හිමියකු මිය ගියහොත් ඔහුගේ/ඇයගේ මුදල්වලට සිදුවන්නේ කුමක්ද?
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඔක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 12 —
ඔස්ට්රේලියාවේ සුපර් ඇනූයුටි (superannuation) ගිණුම්වල මුදල් හිමිකරුවන් මිය ගිය පසු ඒවා ලබා දිය යුත්තේ කාටද යන්න කල්තියා නම් කර දැක්වීම අනිවාර්ය කර තිබුණද, නිව්සීලන්තයේ කිවිසේවර් (KiwiSaver) සම්බන්ධයෙන් තත්ත්වය මීට වඩා බොහෝ සරල බව මූල්ය විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ඔස්ට්රේලියාවේ වාර්තා පෙන්වා දෙන පරිදි, එරට මිලියන 15.5 ක පමණ ජනතාවක් තම සුපර් ඇනූයුටි ගිණුම් සඳහා නීත්යානුකූල මරණ ප්රතිලාභ නම් කිරීම් (binding death benefit nominations) සිදු කර නොමැත. ඔස්ට්රේලියාවදී පුද්ගලයෙකු මිය ගිය විට එම අරමුදල් ස්වයංක්රීයව ඔහුගේ/ඇයගේ දේපළ පද්ධතියට (estate) ඇතුළත් වන්නේ නැත. එහෙත් නිව්සීලන්තයේ ක්රමවේදය මීට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් සහ පහසුය.
නිව්සීලන්තයේ කිවිසේවර් මුදල් බෙදී යන ආකාරය
නිව්සීලන්තයේදී පුද්ගලයෙකු මිය ගිය විට ඔහුගේ හෝ ඇයගේ කිවිසේවර් ගිණුමේ ඉතිරිය ස්වයංක්රීයව ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික දේපළ සංචිතයේ (estate) කොටසක් බවට පත්වේ.
- අන්තිම කැමති පත්රය (Will) මඟින් බෙදා හැරීම: ඔබ සතුව වලංගු අන්තිම කැමති පත්රයක් තිබේ නම්, ඔබේ කිවිසේවර් මුදල් අයත් වන්නේ ඔබේ දේපළ පාලකයාට (executor) වන අතර, අන්තිම කැමති පත්රයේ සඳහන් ආකාරයට ඒවා අදාළ පාර්ශ්ව වෙත බෙදා හරිනු ලැබේ.
- අන්තිම කැමති පත්රයක් නොමැති නම්: පුද්ගලයෙකු අන්තිම කැමති පත්රයක් නොමැතිව මිය ගියහොත් (intestate), නීත්යානුකූල නීති රීති යටතේ දේපළ බෙදා හැරීම සිදු වේ. එහිදී ජීවතුන් අතර සිටින භාර්යාව, ස්වාමිපුරුෂයා හෝ හවුල්කරු සහ දරුවන් අතර නීත්යානුකූල ප්රතිශත මත මුදල් බෙදී යයි.
“නිව්සීලන්ත ජාතිකයින්ට තම කිවිසේවර් මුදල් අන්තිම කැමති පත්රයට අනුව නිසි ලෙස ලැබෙන බව තහවුරු කර ගැනීමට ඔස්ට්රේලියාවේ මෙන් සංකීර්ණ නීතිමය ක්රම අවශ්ය වන්නේ නැත,” යැයි Pie Funds ආයතනයේ ප්රධාන විධායක ඇනා-මාරි ලොකියර් (Ana-Marie Lockyer) පවසයි. “කෙසේ වෙතත්, ඔබේ දේපළ පාලකයාට කටයුතු පහසු කිරීම සඳහා යාවත්කාලීන කරන ලද අන්තිම කැමති පත්රයක් සකස් කර තිබීම සැමවිටම වැදගත් වේ.”
