මැතිවරණ 2026: ජාතික පක්ෂයෙන් නව ආර්ථික ප්රතිපත්තියක් සහ අයවැය වගකීම් නීති එළිදකියි
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අගෝස්තු 09 — 2026 මහා මැතිවරණය ඉලක්ක කරගනිමින් ජාතික පක්ෂය විසින් දැඩි මූල්ය විනයක් තහවුරු කරන නව ආර්ථික ප්රතිපත්තියක් සහ අයවැය වගකීම් නීති මාලාවක් නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කර තිබේ. පක්ෂ නායක ක්රිස්ටෝෆර් ලක්සන් සහ මූල්ය ප්රකාශක නිකොලා විලිස් විසින් මෙම නව ප්රතිපත්තිය හඳුන්වා දෙන ලදී.
1. ප්රධාන අයවැය වගකීම් නීති තුන
මෙම නව ආර්ථික වැඩපිළිවෙළ යටතේ ජාතික පක්ෂය ප්රධාන ඉලක්ක තුනක් වෙත අවධානය යොමු කර ඇත:
- අතිරික්තයක් කරා ළඟා වීම: 2028/29 වසර වන විට මූල්ය අතිරික්තයක් (Surplus) වාර්තා කිරීම සහ එය අඛණ්ඩව පවත්වා ගනිමින් රටේ ණය වක්රය පහළට නැඹුරු කරවීම.
- ණය බර පාලනය: දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 40% කට වඩා අඩු මට්ටමකට ශුද්ධ මූල්ය ණය (Net core Crown debt) පහත හෙළීම.
- වියදම් පාලනය: රජයේ හරය වන වියදම් (Core Crown expenditure) දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 30% ක මට්ටමකට අඩු කර ගැනීම මඟින් බදු අනුපාත පහළ මට්ටමක තබා ගැනීම.
මූල්ය ප්රකාශක නිකොලා විලිස් සඳහන් කළේ ණය ගැනීමේ පිරිවැය ඉහළ ගොස් ඇති සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අස්ථාවරතා පවතින වටපිටාවක අනාගත අර්බුදවලට මුහුණ දීම සඳහා මෙම මූල්ය විනය අත්යවශ්ය බවයි. එපමණක් නොව, මෙම නීතිවලට එකඟ වන ලෙස ඇය විරුද්ධ පාර්ශ්වයට සහ කම්කරු පක්ෂයට (Labour) අභියෝග කර සිටියාය.
2. කම්කරු පක්ෂයේ (Labour) කුඩා ව්යාපාර ප්රතිපත්ති
මේ අතර, කම්කරු පක්ෂය විසින් ද කුඩා ව්යාපාර නංවාලීම අරමුණු කරගත් නව ප්රතිපත්ති කිහිපයක් එළිදක්වා ඇත:
- රජයේ කොන්ත්රාත්: රජයේ කොන්ත්රාත්වලින් 15% ක් කුඩා ව්යාපාර වෙත ලබා දීමට ඉලක්ක කිරීම සහ විශාල කොන්ත්රාත් කුඩා කොටස්වලට වෙන් කිරීම.
- බදු සමාලෝචනය: කුඩා ව්යාපාර සඳහා අභ්යන්තර ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව (IRD) හරහා තාවකාලික බදු සහ ගොනු කිරීමේ අවශ්යතා සමාලෝචනය කිරීම.
- වත්කම් කපා හැරීම: මීට පෙර ප්රකාශයට පත් කළ පරිදි වත්කම් කපා හැරීමේ සීමාව ඩොලර් 1,000 සිට ඩොලර් 10,000 දක්වා ඉහළ නැංවීම.
කම්කරු පක්ෂයේ මූල්ය ප්රකාශක බාබරා එඩ්මන්ඩ්ස් (Barbara Edmonds) පෙන්වා දුන්නේ ව්යාපාරික ප්රජාව දෙසට ක්රිස්ටෝෆර් ලක්සන් දැක්වූ ඇතැම් රළු ප්රකාශයන් සහ ආකල්ප වෙනුවට, තම පක්ෂය කුඩා ව්යාපාරවල අභිවෘද්ධිය වෙනුවෙන් සැබෑ ලෙසම සවන් දී කටයුතු කරන බවයි.
