ඉංග්රීසි භාෂාව නවසීලන්තයේ නිල භාෂාවක් බවට පත්වෙයි: නව පනත් කෙටුම්පත තුන්වන වර කියවීමෙන් සම්මත වෙයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 ජූලි 30 — නවසීලන්තයේ මෙතෙක් ඩි ෆැක්ටෝ (de facto) හෙවත් ප්රායෝගිකව ප්රධාන භාෂාව ලෙස භාවිත වූ ඉංග්රීසි භාෂාව, මෙරට නිල භාෂාවක් (Official Language) ලෙස නීතිගත කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත (English Language Bill) පාර්ලිමේන්තුවේ තෙවැනි සහ අවසන් වර කියවීමෙන් සාර්ථකව සම්මත වී තිබේ.
ඒ අනුව, මීට පෙර නිල භාෂා තත්ත්වය හිමිව තිබූ මාවෝරි (Te Reo Māori) සහ නවසීලන්ත සංඥා භාෂාවට (New Zealand Sign Language) අමතරව ඉංග්රීසි භාෂාව ද නවසීලන්තයේ තවත් එක් නිල භාෂාවක් ලෙස මෙලෙස නීතිගත විය.
පනත් කෙටුම්පතේ පසුබිම සහ රජයේ ස්ථාවරය
යුක්ති අමාත්ය පෝල් ගෝල්ඩ්ස්මිත් (Paul Goldsmith) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද පිටු දෙකකින් පමණක් සමන්විත මෙම කෙටුම්පත, සභාග රජයේ ගිවිසුම්ගත ප්රතිපත්තියක් මත පදනම්ව සම්පාදනය කර ඇත.
- නියෝජිතයින්ගේ අදහස්: නවසීලන්ත ප්රථම පක්ෂයේ (NZ First) පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී කේසි කොස්ටෙලෝ (Casey Costello) සඳහන් කළේ, මෙය කිසිසේත් කාලය නාස්ති කිරීමක් නොවන බවත්, නීතිපොතේ පැහැදිලිභාවය සහ ස්ථාවරත්වය තහවුරු කිරීම සඳහා ගත් ප්රායෝගික පියවරක් බවත්ය. මෙමඟින් මාවෝරි හෝ සංඥා භාෂාවට පවතින කිසිදු නීතිමය ආරක්ෂාවකට බාධාවක් සිදු නොවන බව ඇය අවධාරණය කළා ය.
- ජනතා අපේක්ෂා: ACT පක්ෂයේ සයිමන් කෝට් (Simon Court) පෙන්වා දුන්නේ, රෝහල් සංචාලනය සහ ගුවන් ගමනාගමන පාලනය වැනි අත්යවශ්ය අවස්ථාවන්හිදී ඉංග්රීසි භාෂාවේ වැදගත්කම ජනතාව දිගින් දිගටම ඉල්ලා සිටි බවයි.
විපක්ෂයේ දැඩි විවේචන සහ විවාදයන්
මෙම පනත් කෙටුම්පතට විපක්ෂ පක්ෂවලින් දැඩි විරෝධයක් සහ උපහාසාත්මක අදහස් එල්ල විය:
- හරිත පක්ෂය (Green Party): මන්ත්රී තමතා පෝල් (Tamatha Paul) රජය දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින් කියා සිටියේ, මාවෝරි භාෂාවට හිමි තත්ත්වය දරාගත නොහැකි “හිම පියලි” (Snowflake) ආණ්ඩුවක් මෙලෙස අනවශ්ය පනත් ගෙන එන බවයි. ඇය වේල්සයේ (Wales) උදාහරණය ගෙනහැර දක්වමින් දේශීය භාෂාවලට ගෞරව කිරීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දුන්නා ය.
- ලේබර් පක්ෂය (Labour Party): මන්ත්රී කමිලා බෙලිච් (Camilla Belich) සඳහන් කළේ ඉංග්රීසි යනු දැනටමත් ස්වයංසිද්ධව භාවිත වන සත්යයක් බැවින්, කාලගුණය හෝ සෘතු වෙනස්වීම් ගැන නීති සම්පාදනය කරනවා මෙන් මෙය අර්ථ විරහිත ක්රියාවක් බවයි.
- ටේ පාටි මාවෝරි (Te Pāti Māori): මන්ත්රී ඔරීනි කයිපාරා (Oriini Kaipara) ප්රශ්න කළේ දැනටමත් ප්රධාන භාෂාව වන ඉංග්රීසි වෙනුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ අනවශ්ය ලෙස කාලය නාස්ති කරන්නේ මන්ද යන්නයි.
දෘෂ්ටිවාදාත්මකව විරුද්ධ වුවද, ලේබර් පක්ෂය අවසානයේ මෙම පනත් කෙටුම්පත සම්මත වීම සඳහා ඡන්දය ප්රකාශ කළේය. නැෂනල් පක්ෂයේ මන්ත්රීවරුන් කිහිප දෙනෙකු පමණක් කෙටි අදහස් දැක්වීම් සිදු කළ අතර, කඩිනමින් මෙම ක්රියාවලිය අවසන් කිරීමට කටයුතු කළහ.
