විද්‍යුත් වාහන (EV) ප්‍රවර්ධනයට බදු සහන: දෙවන අතේ වාහන වෙළඳපොළට මහඟු අවස්ථාවක්

electric-car-charging-at-home

🚨 දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) — මූල්‍ය හා පාරිසරික පුවත් වාර්තාව

2026 මැයි 31 (නවසීලන්තය) — මෙම වසරේ අයවැය මගින් මෝටර් රථ සඳහා වන අතිරේක ප්‍රතිලාභ බදු (Fringe Benefit Tax – FBT) අනුපාතවල සිදුකළ වෙනස්කම් හේතුවෙන්, ඉදිරියේදී සාමාන්‍ය ගැනුම්කරුවන්ට දැරිය හැකි මිලකට දෙවන අතේ (second-hand) විද්‍යුත් වාහන මිලදී ගැනීමට අවස්ථාව උදාවන බව විද්‍යුත් වාහන උපදේශක කණ්ඩායමක් වන ‘Drive Electric’ පවසයි.

📉 බදු අනුපාතවල වෙනස්කම්

ලබන අප්‍රේල් මාසයේ සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි වාහන වර්ග අනුව බදු අනුපාත පහත පරිදි සංශෝධනය කර ඇත:

  • විද්‍යුත් වාහන (EVs): 17% දක්වා අඩු කෙරේ.
  • හයිබ්‍රිඩ් වාහන: 19.6% ලෙස සකසා ඇත.
  • පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් වාහන: 22.8% දක්වා ඉහළ නංවා ඇත.

මීට පෙර සියලුම වාහන වර්ග සඳහා 20%ක පොදු බදු අනුපාතයක් පැවතිණි.

🚀 ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයට සහ පාරිභෝගිකයින්ට බලපෑම

  • ව්‍යාපාරික බලපෑම: නවසීලන්තයේ සෑම වසරකම අලෙවි වන නව මෝටර් රථවලින් 60% – 70%ක්ම මිලදී ගනු ලබන්නේ ව්‍යාපාරික ආයතන විසිනි. එබැවින් මෙම බදු වෙනස හේතුවෙන් ව්‍යාපාරික ආයතන පෙට්‍රල්/ඩීසල් වාහන වෙනුවට විද්‍යුත් වාහන මිලදී ගැනීමට වැඩි උනන්දුවක් දක්වනු ඇත.
  • දෙවන අතේ වෙළඳපොළ: ව්‍යාපාරික ආයතන සාමාන්‍යයෙන් වසර 3-5කින් තම රථ වාහන ගාමක බලකාය (fleets) අලුත් කරන බැවින්, එම වාහන වෙළඳපොළට නිකුත් වීමත් සමඟ දෙවන අතේ විද්‍යුත් වාහනවල හිඟය සහ මිල පිළිබඳ පවතින ගැටලු විසඳෙනු ඇත.
  • පිරිවැය ඉතිරිය: $60,000ක් වටිනා විද්‍යුත් වාහනයක් සඳහා වාර්ෂිකව ගෙවිය යුතු බදු මුදල පෙරට වඩා $1,800කින් අඩු වන අතර, එම අගයේම පෙට්‍රල්/ඩීසල් වාහනයක් සඳහා ගෙවිය යුතු බදු මුදල $1,680කින් ඉහළ යනු ඇත.

🌍 අනාගත අපේක්ෂාවන්

නවසීලන්තයේ සමස්ත හරිතාගාර වායු විමෝචනයෙන් 18%ක්ම ප්‍රවාහන අංශයෙන් සිදුවේ. මධ්‍යම සහ අඩු ආදායම් ලාභීන්ට විද්‍යුත් වාහන භාවිතයට අවස්ථාව ලබා දීම සඳහා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්‍රියාත්මක වන පරිදි වැටුපෙන් කොටසක් බදු රහිතව විද්‍යුත් වාහන ලීසිං සඳහා යෙදවිය හැකි ‘salary sacrifice’ ක්‍රමයක් හඳුන්වා දෙන ලෙස ‘Drive Electric’ කණ්ඩායම රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.