එයාර් නිව්සීලන්තයට ඩොලර් මිලියන 300කට අධික පාඩුවක්: ගුවන් ටිකට්පත් මිල ඉහළට සහ රැකියා කප්පාදු කිරීමේ අවදානමක්

විශේෂ ආර්ථික සහ ප්‍රවාහන පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 මැයි 14 — මැදපෙරදිග ඉන්ධන අර්බුදය හමුවේ එයාර් නිව්සීලන්තය 2026 මූල්‍ය වර්ෂය සඳහා ඩොලර් මිලියන 340ක් සහ 390ක් අතර බදු පෙර පාඩුවක් ලබනු ඇතැයි අද පෙරවරුවේ නවසීලන්ත කොටස් වෙළෙඳපොළ (NZX) වෙත නිවේදනය කළේය.

1. ඉන්ධන අර්බුදය සහ පාඩුවට හේතු

මිල ඉහළ යාම: ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) වසා දැමීමත් සමඟ ජෙට් ඉන්ධන බැරලයක මිල ඩොලර් 85-90 මට්ටමේ සිට ඩොලර් 230 දක්වා අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
අමතර වියදම: මේ හේතුවෙන් වසරේ දෙවන භාගයේදී පමණක් ගුවන් සමාගමට දැරීමට සිදුවන අමතර ඉන්ධන පිරිවැය ඩොලර් මිලියන 240කි.
ව්යාපාරික කාර්ය සාධනය: සමස්ත පාඩුවෙන් තුනෙන් දෙකක් ඉන්ධන අර්බුදය නිසා සිදුවුවද, ඉතිරි තුනෙන් එකකට ව්‍යාපාරයේ අභ්‍යන්තර දුර්වලතා බලපා ඇති බව සමාගම පිළිගනී.

2. ගුවන් මගීන්ට සහ සේවකයින්ට වන බලපෑම

ගුවන් සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී නිඛිල් රවිශංකර් (Nikhil Ravishankar) මහතා පෙන්වා දෙන්නේ පවතින තත්ත්වය කළමනාකරණය කිරීමට දැඩි පියවර ගැනීමට සිදුවන බවයි:

ටිකට්පත් මිල: දැනටමත් ගුවන් ගාස්තු දෙවරක් ඉහළ නංවා ඇති අතර, පවතින තත්ත්වය අනුව ඉදිරියේදී ද ගාස්තු ඉහළ යාමට ඉඩ ඇත.
ගුවන් ගමන් සීමා කිරීම: විශේෂයෙන් ජූලි මාසයෙන් පසු දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් වාර සංඛ්‍යාව අඩු කිරීමට (Consolidation) සැලසුම් කර ඇත.
රැකියා කප්පාදුව: ආයතනයේ වියදම් පාලනය කිරීම සඳහා සේවක කප්පාදුවක් (Redundancies) සිදුවීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇති බව ඔහු තහවුරු කළේය.

3. දේශීය ගුවන් ගමන් වල අනාගතය

අධික ලෙස මිල ඉහළ නැංවීම නිසා දේශීය මගීන් ගුවන් ගමන් වලින් බැහැර වීමේ (Elasticity limits) අවදානමක් පවතින බව රවිශංකර් මහතා අනතුරු ඇඟවීය. “අපේ පාරිභෝගිකයන්ට මීට වඩා වැඩි මිලක් ගෙවීමට නොහැකි මට්ටමකට අප පැමිණෙමින් සිටිනවා,” යැයි ඔහු පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, දැනට පවතින කිසිදු ගුවන් ගමන් මාර්ගයක් (Routes) සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කිරීමට බලාපොරොත්තු නොවන බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.

දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏

ගෝලීය දේශපාලන අර්බුද නවසීලන්තය වැනි දුරස්ථ රටක ආර්ථිකයට කෙතරම් සෘජුව බලපානවාද යන්නට මෙය කදිම උදාහරණයකි. එයාර් නිව්සීලන්තය මෙවැනි විශාල පාඩුවක් ලැබීම යනු ඉදිරියේදී දේශීය සංචාරක ක්ෂේත්‍රය මෙන්ම විදේශගත වන ශ්‍රී ලාංකික අපට ද ගුවන් ටිකට්පත් සඳහා වැඩි මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවන බවයි. විශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග අර්බුදය දිග්ගැස්සීම ගුවන් සේවයට පමණක් නොව මෙරට සමස්ත ප්‍රවාහන පද්ධතියටම තදින් දැනෙනු ඇත.