හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යුධ පිටියක් වෙයි: ඇමරිකානු ප්රහාර හමුවේ ඉරාන යාත්රා විනාශ වෙයි – ටෙහෙරානයටත් ප්රහාර!
විශේෂ ජාත්යන්තර පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 මැයි 08 — පසුගිය මාසයේ ඇති කරගත් සටන් විරාමය උල්ලංඝනය කරමින් ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේදී අද (සිකුරාදා) දරුණු වෙඩි හුවමාරුවක් සිදුව තිබේ. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ ඇමරිකානු විනාශක නෞකා (Destroyers) තුනකට ප්රහාර එල්ල කිරීමට පැමිණි ඉරාන කුඩා ප්රහාරක යාත්රා කිහිපයක් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කළ බවයි.
1. වත්මන් යුද තත්ත්වය
- ටෙහෙරානයට ප්රහාර: ඉරාන අගනුවර වන ටෙහෙරානයට (Tehran) ප්රහාර එල්ල වී ඇති අතර, සටන් විරාමයෙන් පසු අගනුවර ඉලක්ක කරගත් පළමු ප්රහාරය මෙය ලෙස සැලකේ.
- තෙල් නැව් වලට ප්රහාර: ඇමරිකානු හමුදා තම තෙල් ප්රවාහන නෞකාවකට ප්රහාර එල්ල කළ බවට ඉරානය චෝදනා කරන අතර, දකුණු කොරියානු නෞකාවකට එල්ල වූ ප්රහාරයේ වගකීම ඉරානය ප්රතික්ෂේප කරයි.
- නැව් හිරවෙයි: ඉරානය විසින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීම (Blockade) හේතුවෙන් නෞකා 1500ක් පමණ සිය කාර්ය මණ්ඩල සමඟ පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ හිරවී සිටිති.
2. ඊශ්රායල – ලෙබනන පෙරමුණ
- හිස්බුල්ලා අණදෙන නිලධාරියෙකු ඝාතනය කෙරේ: බේරූට් නුවරදී හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ ජ්යෙෂ්ඨ අණදෙන නිලධාරියෙකු ඝාතනය කිරීමේ වගකීම ඊශ්රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු භාරගෙන තිබේ.
- සිවිල් වැසියන් මරුට: ලෙබනනයට එල්ල වූ ඊශ්රායල ගුවන් ප්රහාරවලින් ළමුන් දෙදෙනෙකු සහ වෛද්ය සහායකයෙකු ඇතුළු පුද්ගලයින් 12 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව වාර්තා වේ.
3. සාම සාකච්ඡා සහ යෝජිත එකඟතාව
දෙපාර්ශවය අතර ගැටුම් ඇවිළීමට පෙර, තාවකාලිකව සටන් නැවැත්වීම සඳහා පිටු එකක (One-page deal) කෙටි කාලීන ගිවිසුමක් පිළිබඳ සාකච්ඡා පැවතී ඇත.
- යෝජිත කරුණු: දින 30ක සටන් විරාමයක්, ඉරාන වරායන්ට පනවා ඇති ඇමරිකානු නාවික අවහිරතාව ඉවත් කිරීම සහ සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම මෙයට ඇතුළත් වේ.
- න්යෂ්ටික ගැටලුව: ඉරානය වසර 10-15ක කාලයකට න්යෂ්ටික බලගැන්වීම් අත්හැරීමට යෝජනා කළද, ඇමරිකාව අවධාරණය කරන්නේ එය වසර 20ක් විය යුතු බවත් ඉරානය සතු යුරේනියම් තොග ඇමරිකාවට භාර දිය යුතු බවත්ය.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
මෙම ගැටුම හුදෙක් කලාපීය යුද්ධයක් පමණක් නොවේ. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යනු ලෝකයේ තෙල් සැපයුමෙන් විශාල ප්රමාණයක් ගමන් කරන ප්රධාන මාවතයි. මෙය අවහිර වීම සහ ඇමරිකාව සෘජුවම යුද්ධයට මැදිහත් වීම නිසා ලෝක වෙළෙඳපොළේ ඉන්ධන මිල ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යා හැකිය. නවසීලන්තය වැනි රටවලට ද මෙහි ආර්ථික බලපෑම දැනටමත් දැනෙමින් පවතී. ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ දැඩි ස්ථාවරය සහ ඉරානයේ ප්රතිචාර හමුවේ ලෝකය නැවතත් මහා පරිමාණ යුද්ධයක අද්දරට පැමිණ ඇති බව පෙනෙන්නට තිබේ.
