නවසීලන්ත විශ්රාම වැටුප් ක්රමයේ රහස් – ඔබ දැනගත යුතු මූල්ය තොරතුරු කිහිපයක්
විශේෂ ආර්ථික සහ විශ්රාමික පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන් — 2026 මැයි 02 — නවසීලන්තයේ වයස අවුරුදු 65 සම්පූර්ණ වූ පසු හිමිවන විශ්රාම වැටුප (NZ Super) ගෙවීමේදී අදාළ පුද්ගලයාගේ පවුල් පසුබිම සලකා බලන ආකාරය සහ KiwiSaver ආයෝජන සම්බන්ධයෙන් ජනතාව තුළ පවතින ගැටලු කිහිපයක් පිළිබඳව අද අවධානය යොමු කෙරේ.
1. යුවළකගේ පළමු සාමාජිකයාට අඩු වැටුපක් හිමිවන්නේ ඇයි?
- හවුල් වියදම් පදනම: යුවළකගේ පළමු සාමාජිකයා වයස 65 සම්පූර්ණ වූ විට ඔවුන්ට හිමිවන්නේ සති දෙකකට බදු පෙර ඩොලර් 984.28 කි. මෙය තනිව ජීවත් වන අයෙකුට හිමිවන ඩොලර් 1,294.74 ට වඩා අඩු අගයකි.
- හේතුව: මෙම ක්රමය සකස් කර ඇත්තේ යුවළක් ලෙස ජීවත් වන විට නිවාස සහ ආහාර වියදම් බෙදාහදා ගත හැකිය යන උපකල්පනය මතය.
- සහකරුගේ සුදුසුකම: සහකරුට තවමත් වයස 65 සම්පූර්ණ වී නොමැති වුවද, විශ්රාම වැටුප් ලබන සාමාජිකයාට හිමිවන්නේ ‘හවුල්’ (Couple rate) මට්ටමේ ගෙවීම් පමණක් බව සමාජ සංවර්ධන අමාත්යාංශය තහවුරු කරයි.
2. KiwiSaver සහ ආයෝජන උපදෙස්
- වයස 65 න් පසු භාවිතය: වයස අවුරුදු 65 ඉක්මවූ (උදා: අවුරුදු 68) අයෙකුට සිය KiwiSaver ගිණුමේ ඇති මුදල් ලබාගැනීමට කිසිදු සීමාවක් නොමැත.
- ස්ථාවර තැන්පතු: අවශ්ය නම් එම මුදල් ඉවත් කර බැංකු ස්ථාවර තැන්පතුවක (Term deposit) ආයෝජනය කිරීමට හෝ අනාගත රැකියා දායකත්වයන් සඳහා ගිණුම දිගටම පවත්වාගෙන යාමට හැකියාව පවතී.
- වර්ධන වත්කම්: මුදල් වහාම අවශ්ය නොවේ නම්, එය KiwiSaver වැනි වර්ධනය වන වත්කම් සහිත ආයෝජනයක තබා ගැනීම වඩාත් උචිත බව සූසන් පෙන්වා දෙයි.
3. ඕස්ට්රේලියානු පදිංචිය සහ NZ Super
- පදිංචි කාලය ගණනය කිරීම: වසර ගණනාවක් ඕස්ට්රේලියාවේ ස්ථිර පදිංචිකරුවෙකු ලෙස සිටි අයෙකුට, එම කාලය නවසීලන්තයේ විශ්රාම වැටුප ලබාගැනීමට අවශ්ය පදිංචි කාලය සම්පූර්ණ කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය.
- වෙනස්කම්: ඕස්ට්රේලියාවේ විශ්රාම වැටුප් ලබාදීමේදී දේපල සහ ආදායම් පරීක්ෂාවන් (Means-tested) සිදු කළද, නවසීලන්තයට පැමිණෙන ඕස්ට්රේලියානු වැසියන්ට එම නීති බලනොපාන බව වාර්තා වේ.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
අපේ රටේ විශ්රාම වැටුප් ක්රමය පුද්ගලික අවශ්යතා මත නොව, සාමූහික ජීවන රටාවන් මත පදනම් වූවකි. යුවළක් ලෙස ජීවත් වන විට තනි පුද්ගලයෙකුට වඩා වියදම් පාලනය කරගත හැකි බව රජයේ ස්ථාවරයයි. ඔබගේ මූල්ය අනාගතය සැලසුම් කිරීමේදී KiwiSaver සහ NZ Super අතර පවතින මෙම සබඳතා පිළිබඳව අවබෝධයෙන් සිටීම ඉතා වැදගත් වේ.
