“නවසීලන්තයේ හරිතාගාර වායු විමෝචනය සුළු වශයෙන් පහත බසී” – වනාන්තර වගාව නිසා ශුද්ධ විමෝචනය 2%කින් අඩුවේ.
විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය (New Zealand) — 2026 අප්රේල් 16 (අද) ප.ව. 7:10 — පරිසර අමාත්යාංශය විසින් නිකුත් කරන ලද වාර්ෂික ‘Greenhouse Gas Inventory’ වාර්තාවට අනුව, 2023 සහ 2024 වසර අතර කාලය තුළ මිනිස් ක්රියාකාරකම් නිසා පරිසරයට මුදාහැරෙන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ඇතුළු වායු ප්රමාණය 0.1%කින් සුළු වශයෙන් පහත වැටී තිබේ.
1. ශුද්ධ විමෝචනය සහ වනාන්තරවල දායකත්වය
වාතයේ ඇති කාබන් අවශෝෂණය කරන වනාන්තර වැනි පද්ධති (Carbon sinks) සැලකූ විට, නවසීලන්තයේ ශුද්ධ විමෝචනය 2%කින් පහත වැටී ඇත.
- දත්ත: 2023 වසරේ තිබූ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ටොන් මිලියන 56ක ප්රමාණය 2024 වන විට ටොන් මිලියන 55 දක්වා අඩු වී තිබේ.
- ඉලක්කය: 2050 වන විට ‘Net-Zero’ හෙවත් ශුද්ධ ශුන්ය විමෝචනයක් කරා ළඟා වීම නවසීලන්තයේ නීත්යානුකූල ඉලක්කයයි.
2. අංශ මට්ටමින් විමෝචනය වෙනස් වූ අයුරු
- බලශක්ති අංශය (ඉහළ යාමක්): ජල විදුලි නිෂ්පාදනය සඳහා අවශ්ය ජල මට්ටම් පහත වැටීම නිසා වැඩි වශයෙන් පොසිල ඉන්ධන භාවිතා කිරීමට සිදු වූ බැවින්, බලශක්ති උත්පාදනයෙන් සිදුවන විමෝචනය ඉහළ ගියේය.
- කෘෂිකර්මාන්තය (අඩුවීමක්): නවසීලන්තයේ මුළු විමෝචනයෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්රමාණයකට වගකිවයුතු කෘෂිකාර්මික විමෝචනය 0.3%කින් සුළු වශයෙන් පහත වැටී ඇත. මෙයට ප්රධාන හේතුව රටේ බැටළු ගහණය අඩු වීමයි.
- කිරි කර්මාන්තය (ඉහළ යාමක්): කිරි දෙන එළදෙනුන්ගේ කිරි නිෂ්පාදනය ඉහළ යාම නිසා ඔවුන්ගෙන් පිටවන විමෝචනය ටොන් 200,000කින් (0.8%) ඉහළ ගොස් ඇත.
3. දත්තවල වැදගත්කම
පරිසර අමාත්යාංශයේ ප්රධාන විද්යා උපදේශක ඇලිසන් කොලින්ස් පවසන්නේ මෙම දත්ත මගින් “දේශගුණයේ සෞඛ්ය තත්ත්වය” පිළිබඳ වාර්ෂික යාවත්කාලීන කිරීමක් ලැබෙන බවයි. 2006 වසරේදී නවසීලන්තයේ විමෝචනය උපරිම මට්ටමට පැමිණි අතර, එතැන් සිට මේ දක්වා මූලාශ්රවලින් විමෝචනය අඩු කිරීම සහ වැඩි වශයෙන් වනාන්තර වගා කිරීම හරහා ශුද්ධ විමෝචනය 15%කින් අඩු කර ගැනීමට හැකි වී ඇත.
