හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියට ඉරානයෙන් ‘ටෝල් ගේට්ටුවක්’: නැව් ගමනාගමනයට IRGC අවසරය අනිවාර්ය වෙයි
විශේෂ ජාත්යන්තර සහ වෙළෙඳ පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
2026 මැයි 10 — ලෝකයේ බලශක්ති සැපයුමෙන් 20%ක් ගලා යන හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය තමන් සතු බව පෙන්වීමට ඉරානය නව ක්රමවේදයක් හඳුන්වා දී ඇත. ඒ අනුව, මින් ඉදිරියට එම සන්ධිය හරහා ගමන් කරන ඕනෑම නෞකාවක් ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) පරීක්ෂාවට සහ අනුමැතියට යටත් විය යුතුය.
1. අලුත් අවසර පත්ර ක්රමය (PGSA)
ඉරානය විසින් “පර්සියානු ගල්ෆ් සමුද්ර අධිකාරිය” (PGSA) නමින් ආයතනයක් පිහිටුවා ඇති අතර, නැව් කපිතාන්වරුන්ට දැන් එමඟින් අයදුම්පත් ලබාගත හැකිය.
- විස්තර ලබා ගැනීම: නෞකාවේ නම, භාණ්ඩවල වටිනාකම සහ හිමිකරුවන්ගේ ජාතිකත්වය ඇතුළු දත්ත ලක්ෂ්ය (Data Points) 40කට අධික ප්රමාණයක් සහිත ‘Excel’ පත්රිකාවක් පිරවීමට නෞකා හිමියන්ට සිදු වේ.
- නව සිතියම්: ඉරානය විසින් නිකුත් කරන ලද නව සිතියමකට අනුව හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ සීමාවන් පෙරට වඩා විශාල ප්රදේශයක් දක්වා ව්යාප්ත කර ඇති අතර, එම මුළු කලාපයේම පාලනය තමන් සතු බව ඔවුන් ප්රකාශ කරයි.
2. ජාත්යන්තර සම්බාධක සහ නීතිමය ගැටලු
මෙම අවසර පත්ර ලබා ගැනීම සහ ඒ සඳහා ගෙවීම් සිදු කිරීම ජාත්යන්තර නීතියට අනුව ගැටලු සහගත ය.
- ඇමරිකාව, බ්රිතාන්යය, යුරෝපා සංගමය සහ ඕස්ට්රේලියාව විසින් IRGC සංවිධානයට මුදල් ගෙවීම තහනම් කර ඇත. මේ නිසා බොහෝ නෞකාවලට ඉරානයේ මෙම “ටෝල් ගේට්ටු” ක්රමය සමඟ නිල වශයෙන් ගනුදෙනු කිරීමට නොහැකි වී තිබේ.
- එහෙත්, ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය වැනි ඇතැම් රටවල් සිය නෞකාවල ආරක්ෂාව සඳහා ඉරානය සමඟ රහසිගතව සාකච්ඡා කර ඇති බව වාර්තා වේ.
3. ‘Project Freedom’ සහ පවතින අවිනිශ්චිතතාවය
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් හිරවී ඇති නැව් මුදාගැනීම සඳහා “Project Freedom” නමින් මෙහෙයුමක් ආරම්භ කළ ද, එය මේ වන විට තාවකාලිකව නතර කර ඇත.
- ප්රංශයට අයත් ‘San Antonio’ නෞකාව ඇමරිකානු උපදෙස් මත ගමන් කරමින් සිටියදී ප්රහාරයකට ලක්වීමත් සමඟ නැව් හිමියන් තුළ දැඩි බියක් සහ අවිශ්වාසයක් හටගෙන තිබේ.
- මේ වන විට සමුද්ර සන්ධිය තුළ නෞකා 2,000කට අධික ප්රමාණයක් සිරවී ඇති බව පැවසේ.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය යනු ලෝක ආර්ථිකයේ ප්රධානම නහරයකි. ඉරානය මෙලෙස අවසර පත්ර ක්රමයක් හඳුන්වා දීමෙන් උත්සාහ කරන්නේ ලෝක වෙළෙඳාම මත සිය බලය තහවුරු කිරීමටයි. ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර පවතින මෙම “තොරතුරු යුද්ධය” නිසා මැදපෙරදිග මුහුදු කලාපයේ යාත්රා කරන නැව් කපිතාන්වරුන් දැඩි අසරණභාවයට පත්ව සිටිති. මෙය කෙළවර වන්නේ කවදාද යන්න තවමත් අවිනිශ්චිත වුවත්, මෙමඟින් ලෝක වෙළෙඳපොළේ භාණ්ඩ මිල තවදුරටත් ඉහළ යාමට ඉඩ තිබේ.
