හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය ඉක්මනින්ම ඇමරිකානු භූමියක් බවට පත් කරන බව ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පවසයි!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
නිව්යෝර්ක්, එක්සත් ජනපදය — 2026 අගෝස්තු 15 —
ඉරානය පරාජය කිරීමෙන් පසු හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය (Strait of Hormuz) ජල මාර්ගය “ඉතා ඉක්මනින්” ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ භූමියක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කරන බව ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පවසා තිබේ.
නිව්යෝර්ක් ප්රාන්තයේ පොලිස් ඇකඩමියක පැවති දේශපාලන රැළියක් අතරතුර අදහස් දක්වමින් ඔහු මේ බව සඳහන් කළේය. ඉරානය පරාජය කිරීමේ කටයුතු අවසන් වූ වහාම හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය ඇමරිකානු භූමිභාගයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කරන බව හෙතෙම සිනාසෙමින් කියා සිටියේය.
ප්රධාන කරුණු සහ වත්මන් තත්ත්වය
- යුධමය පසුබිම: ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය ඒකාබද්ධව ඉරානයේ αන්වයික (නියුක්ලියර්) වැඩසටහන අවසන් කිරීමේ සහ මහජන නැගිටීමක් ඇති කිරීමේ අරමුණින් පසුගිය පෙබරවාරි 28 වන දින ඉරානයට එරෙහිව යුද්ධයක් ආරම්භ කළේය.
- හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය සම්බන්ධ ගැටුම: ගෝලීය බලශක්ති සහ භාණ්ඩ ප්රවාහනය සඳහා ඉතා වැදගත් වන හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය මත ඉරානය විසින් තථ්ය (de facto) පාලනයක් පිහිටුවා ඇති අතර, ඇමරිකානු නාවික හමුදාව ඉරාන වරායන් අවහිර කරමින් (blockade) ආර්ථිකය අඩපණ කිරීමට උත්සාහ දරමින් සිටී.
- ඉරානයේ ප්රතිචාරය: ඇමරිකානු තර්ජනවලට බිය නොවන බව පවසන ඉරාන නියෝජ්ය විදේශ අමාත්ය කාසෙම් ඝරිබාබාඩි (Kazem Gharibabadi) සඳහන් කර ඇත්තේ, හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය සැමවිටම ඉරානයට අයත් වූ බවත්, එය විවෘත කිරීම හෝ වසා දැමීම සිදු වන්නේ ඉරානයේ අණ පරිදි පමණක් බවත්ය.
“ට්වීට් එකකින් හෝමුස් අල්ලාගත නොහැක”: ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයට ඉරානයෙන් දැඩි ප්රතිචාර
ඉරානය පරාජය කිරීමෙන් පසු ගෝලීය බලශක්ති ප්රවාහනයට අතිශයින් වැදගත් වන හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය (Strait of Hormuz) ඇමරිකානු භූමියක් ලෙස ඉක්මනින් ප්රකාශයට පත් කරන බවට ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් කළ ප්රකාශයට ඉරානය දැඩි ලෙස ප්රතිචාර දක්වා තිබේ.
හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය “සැමවිටම ඉරානයට අයත් වූ බවත්, ඉදිරියටත් එසේම වන බවත්” පෙන්වා දී ඇති ටෙහෙරාන පාලනය, එම ජල මාර්ගය විවෘත කිරීම හෝ වසා දැමීම කළ හැක්කේ ඉරානයේ අණ පරිදි පමණක් බව අවධාරණය කර ඇත.
“ට්වීට් එකකින් හෝමුස් අල්ලාගත නොහැක” – ඉරාන නියෝජ්ය විදේශ අමාත්යවරයාගෙන් දැඩි ප්රකාශයක්
ඉරාන නියෝජ්ය විදේශ අමාත්ය කාසෙම් ඝරිබාබාඩි (Kazem Gharibabadi) සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ ප්රකාශ කළේ ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශය සම්පූර්ණයෙන්ම යථාර්ථයෙන් බැහැර ප්රකාශයක් බවයි.
- ට්වීට් සහ මැතිවරණ වේදිකා කතා: “ට්රම්ප් පවසා ඇත්තේ ඉරානය පරාජය කිරීමෙන් පසු හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය ඇමරිකානු භූමියක් ලෙස ප්රකාශ කරන බවයි. නමුත් හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය ට්වීට් එකකින්, ගුවන් යානා වාහක නියෝගයකින්, විධායක නියෝගයකින් හෝ මැතිවරණ වේදිකා කතාවකින් අල්ලා ගැනීමට කිසිවිටෙකත් නොහැකිය” යැයි ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
- උද්ධච්චකම සහ පරාජය පිළිගැනීම: ඇමරිකාව මේ වන විටත් උපායමාර්ගික හා දැඩි පරාජයන් රැසකට මුහුණ දී ඇති බව පෙන්වා දුන් ඝරිබාබාඩි, ඇමරිකාව තවදුරටත් මනෝරාජික මිත්යාවලින් මිදී යථාර්ථය තේරුම් ගත යුතු බවත්, එසේ නොමැති තාක්කල් ඉරානය විසින් අදාළ නාවික අවහිරය (blockade) අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කරන බවත් වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
පසුබිම සහ ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශය
නිව්යෝර්ක් ප්රාන්තයේ පොලිස් ඇකඩමියක පැවති දේශපාලන රැළියක් අතරතුර අදහස් දැක් වූ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, ඉරානය පරාජය කිරීමේ කටයුතු අවසන් වූ වහාම හෝමුස් මුහුදු සන්ධිය ඇමරිකානු භූමිභාගයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කරන බව සිනාසෙමින් කියා සිටියේය. මැදපෙරදිග යුද්ධය ආරම්භයේ සිටම ඉරානය විසින් මෙම තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගයේ තථ්ය පාලනය තමන් යටතට ගෙන ඇති අතර, ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර මෙම ජල මාර්ගයේ පාලනය සම්බන්ධයෙන් දැඩි උණුසුම් තත්ත්වයක් පවතී.
