ස්ත්රී පුරුෂ සමාජභාවීය වැටුප් පරතරය මැනීමට නීතිමය රාමුවක් නොමැති වීම හේතුවෙන් නිව්සීලන්තය පසුගියට වැටී ඇතැයි පෙනී යයි!
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය —
ව්යාපාරික ආයතන වෙත තමන් ගෙවන වැටුප්වල ස්ත්රී පුරුෂ සමාජභාවීය වැටුප් පරතරය (Gender Pay Gap) පිළිබඳව විනිවිදභාවයකින් කටයුතු කිරීමට බලපැවැත්වෙන දැඩි නීතිමය රාමුවක් මෙතෙක් හඳුන්වා දී නොමැත. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ලෝකයේ අනෙකුත් දියුණු රටවල් සමඟ සසඳන විට නිව්සීලන්තය සැලකිය යුතු ලෙස පසුපසට වැටී ඇති බව ‘Still Minding the Gap’ සංවිධානය සහ ප්රමුඛ පෙළේ සමාජ ක්රියාකාරීහු දැඩි ලෙස පෙන්වා දෙති.
ස්ටැට්ස් එන්සී (Stats NZ) ආයතනය විසින් මෑතකදී නිකුත් කරන ලද මධ්යම පැයක වැටුප් අනුපාත දත්තවලට අනුව, කාන්තාවන්ගේ වැටුප් ප්රතිශතය පිරිමින්ට වඩා සියයට 5.3කින් පසුපසින් පවතී. මීට වසරකට පෙර මෙම අගය සියයට 5.2ක් ලෙස වාර්තා වී තිබූ අතර, වසරක් පුරා මෙම පරතරය පටු වීම වෙනුවට සුළු පසුගෑමක් පෙන්නුම් කිරීම විශේෂත්වයකි.
වැටුප් පරතරය පුළුල් වීමට සැබෑ හේතුව කුමක්ද?
‘Still Minding. the Gap’ සංවිධානයේ නිර්මාතෘ ජෝ ක්රිබ් (Jo Cribb) සඳහන් කළ පරිදි, මෙම වැටුප් පරතරය කාන්තාවන්ගේ අධ්යාපන මට්ටම, කුසලතා හෝ ඔවුන්ගේ වෘත්තීය ලක්ෂණ මත ඇතිවන්නක් නොවේ. එය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ තනි පුද්ගල ව්යාපාරික ආයතන ඇතුළත වැටුප් තීරණය කිරීමේ ක්රියාවලිය සහ පරිපාලන තීන්දු මතය.
“නිව්සීලන්තයේ ස්ත්රී පුරුෂ සමාජභාවීය වැටුප් පරතරය පැහැදිලි කෙරෙන්නේ සමාගම් ඇතුළත සිදුවන වැටුප් සැකසීමේ අභ්යන්තර තීන්දු හරහායි,” යනුවෙන් ඇය ප්රකාශ කළාය.
යුරෝපා සංගමය (EU), එක්සත් රාජධානිය (UK) සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඇතැම්ා ප්රාන්ත මඟින් දැනටමත් ව්යාපාරික ආයතනවලට තම වැටුප් පරතරය ප්රසිද්ධ කිරීමට සහ ඒවා සාධාරණීකරණය කිරීමට නීති සම්පාදනය කර ඇත. එහෙත් නිව්සීලන්තය තුළ එවැනි නීතිමය බැඳියාවක් නොමැති වීම ප්රධාන දුර්වලතාවයකි. ඇය පෙන්වා දෙන ආකාරයට, නිව්සීලන්තයේ ව්යාපාරවලින් අවම වශයෙන් සියයට 50ක්වත් තමන්ගේ ආයතනය තුළ පවතින වැටුප් පරතරය කොපමණදැයි මැන බලා නැත.
ඊට හේතුව ලෙස බොහෝ ආයතන සඳහන් කරන්නේ තමන්ගේ ආයතනයේ එවැනි ගැටළුවක් නොමැති බවට ඔවුන් දැඩි ලෙස විශ්වාස කිරීමයි.
වාර්ගික සහ ස්ත්රී පුරුෂ වෙනස්කම් මත පැන නගින දැඩි පරතරය
මෙම සමස්ත වැටුප් පරතරය ජාතීන් සහ වාර්ගික පසුබිම් අනුව විමසා බලන විට තත්ත්වය තවත් බරපතල අතට හැරෙන බව ක්රිබ් පෙන්වා දෙයි.
- මාවරි කාන්තාවන්: සංඛ්යාලේඛනවලට අනුව මාවරි (Māori) කාන්තාවන්ට හිමිවන වැටුප් පරතරය දළ වශයෙන් සියයට 12ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී.
- පැසිෆික් කාන්තාවන්: පැසිෆික් කලාපීය කාන්තාවන්ගේ වැටුප් පරතරය සියයට 16ක් දක්වා ඉහළ නංවා ඇත.
ස්ටැට්ස් එන්සී ආයතනය මෙම සමස්ත වැටුප් අනුපාතය ගණනය කරනු ලබන්නේ රටේ සෑම සේවකයකුගේම ආදායම් මට්ටම් එකතු කර, සියලු දෙනා අනුපිළිවෙලකට වර්ග කිරීමෙනි. එහිදී මැද සිටින (Median) පුද්ගලයා කවුරුන්දැයි සොයා බලා සංසන්දනය කිරීමේදී, මැද සිටින කාන්තාවට හිමිවන වැටුප මැද සිටින පිරිමියාට හිමිවන වැටුපට වඩා අඩු මට්ටමක පවතින බව හෙළි වේ.
විවිධ රටවල තත්ත්වය සහ ඉදිරි අභියෝග
ዓළම මට්ටමින් ශ්රම බලකාය තුළ සමානාත්මතාවය තහවුරු කිරීම සඳහා ව්යාපාරික විනිවිදභාවය අත්යවශ්ය සාධකයක් බවට පත්ව ඇත. බ්රිතාන්යය සහ යුරෝපා රටවල ක්රියාත්මක වන වැටුප් විනිවිදභාවය පිළිබඳ නීති රීති මඟින් සමාගම්වලට නීතිමය දඩ සහ ප්රසිද්ධ වගවීම්වලට මුහුණ දීමට සිදු වේ.
නමුත් නිව්සීලන්තයේ ස්වේච්ඡා ප්රතිපත්ති මත පමණක් පදනම් වීම නිසා ආයතන ස්වකැමැත්තෙන් වැටුප් විෂමතා හෙළි කිරීමට පෙළඹෙන්නේ නැත. සමාජ ක්රියාකාරීන් සහ මානව හිමිකම් සංවිධාන රජයෙන් ඉල්ා සිටින්නේ වහාම අනිවාර්ය වැටුප් විනිවිදභාවය පිළිබඳ නීති (Mandatory Pay Transparency Legislation) හඳුන්වා දෙන ලෙසයි. එසේ නොමැති වුවහොත්, ආර්ථික අර්බුද හමුවේ වැඩකරන කාන්තාවන් තවත් ආන්තිකකරණයට ලක්වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව ඔවුහු අනතුරු අඟවති.
