ශ්‍රී ලංකා රුපියල යළිත් පල්ලම් බසී: ඩොලරය රුපියල් 330 සීමාවට – මෙයට හේතුව කුමක්ද?

විශේෂ ආර්ථික පුවත් විවරණය — දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 මැයි 15 — ශ්‍රී ලංකා රුපියල අමෙරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව සියයට 3.6කින් අවප්‍රමාණය වී ඇති බවත්, අද දිනයේ ඩොලරයක විකුණුම් මිල රුපියල් 329.92ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවත් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු දත්ත වාර්තා කරයි. මෙය 2023 දෙසැම්බර් මාසයෙන් පසු වාර්තා වූ ඉහළම අගයයි.

1. රුපියල අවප්‍රමාණය වීමට බලපෑ හේතු

මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා පෙන්වා දෙන්නේ මෙය ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් නොව කලාපීය අනෙකුත් රටවලට ද බලපා ඇති පොදු තත්ත්වයක් බවයි:

• ඩොලරය ශක්තිමත් වීම: ගෝලීය අවිනිශ්චිතභාවය හමුවේ ආයෝජකයින් අමෙරිකානු ඩොලරය දෙසට නැඹුරු වීම නිසා ලොව පුරා ඩොලරයේ වටිනාකම ඉහළ ගොස් ඇත. ඉන්දීය රුපියල පවා ඉතිහාසයේ දුර්වලම මට්ටමට පත්ව ඇත්තේ මෙවැනිම පසුබිමකය.
• බාහිර කම්පන: මැදපෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල සහ නැව් ගාස්තු ඉහළ යාම මෙරට ඩොලර් ඉල්ලුම ඉහළ නැංවීමට හේතු වී තිබේ.
• සැපයුම් දාම බිඳවැටීම: ඉන්ධන සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය ආනයන සඳහා වැඩි ඩොලර් ප්‍රමාණයක් වැය කිරීමට සිදුවීම රුපියල මත පීඩනය වැඩි කර ඇත.

2. ආර්ථිකයට වන බලපෑම

ඇඩ්වොකාටා ආර්ථික පර්යේෂණ ආයතනයට අනුව මෙම තත්ත්වය දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක් බඳුය:

• ආනයන වියදම ඉහළ යාම: ඉන්ධන, ඖෂධ සහ ආහාර වැනි ආනයනික ද්‍රව්‍යවල මිල රුපියල්වලින් ඉහළ යාම නිසා ජීවන වියදම තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇත.
• අපනයන ආදායම: රුපියල අවප්‍රමාණය වීම අපනයනකරුවන්ට යම් වාසියක් ගෙන දෙනුයේ ඔවුන්ට ලැබෙන ඩොලර් ආදායමට වැඩි රුපියල් ප්‍රමාණයක් හිමිවන බැවිනි.
• ණය බර: විදේශ ණය වාරික ගෙවීමේදී රජයට පෙරට වඩා වැඩි රුපියල් ප්‍රමාණයක් වෙන් කිරීමට සිදුවීම මහා භාණ්ඩාගාරයට දැඩි පීඩනයකි.