වයිටංගි විනිශ්චය සභාවේ හදිසි විමර්ශනය: රජයේ නව ප්රතිසංස්කරණවලට දැඩි විරෝධයක්
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශීය පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 03 (නවසීලන්තය) — රජය විසින් ව්යවස්ථා 19ක අඩංගු ‘වයිටංගි ගිවිසුමේ මූලධර්ම’ සංශෝධනය කිරීමට, ප්රමිතිගත කිරීමට හෝ අහෝසි කිරීමට ගෙන ඇති තීරණය සම්බන්ධයෙන් වයිටංගි විනිශ්චය සභාවේ හදිසි විමර්ශනයක් මේ දිනවල පැවැත්වේ.
රජයේ ප්රතිසංස්කරණවලට එල්ල වන ප්රබල විවේචන
- මූලික අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල වූ ප්රහාරයක්: රජයේ මෙම නව ප්රතිසංස්කරණ ‘වයිටංගි ගිවිසුම’ යටතේ මාඕරි ජනතාවට හිමි අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල කරන ලද “නොනවතින ප්රහාරයක්” ලෙස ගෝත්රික නායක ටුකොරෝයිරන්ගි මෝගන් හඳුන්වා දී තිබේ.
- විශ්වාසය පළුදු වීම: රජය විසින් වයිකැටෝ-ටයිනුයි (Waikato-Tainui) ගෝත්රය සමඟ නිසි උපදේශනයකින් තොරව කටයුතු කර ඇති බවත්, මීට පෙර එකඟ වූ ගිවිසුම්වල අරමුණු පළුදු කර ඇති බවත් ඔහු සඳහන් කරයි.
- සෞඛ්ය අංශයට වන හානිය: රජයේ මෙම නව නීති යටතේ සෞඛ්ය අංශයේ ගිවිසුම්ගත වගකීම් “ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කිරීමේ” සිට හුදෙක් “සලකා බැලීම” දක්වා පහත දැමීමෙන් මාඕරි ප්රජාවට සුව කළ නොහැකි හානියක් සිදුවන බව වෛද්ය ක්රිස් ටූලි පවසයි.
- ව්යවස්ථාපිත උල්ලංඝනයක්: මෙම ප්රතිසංස්කරණ නවීන ඉතිහාසයේ වයිටංගි ගිවිසුම උල්ලංඝනය කරන පුළුල්ම ව්යවස්ථාපිත ක්රියාව බව ව්යවස්ථාපිත නීති විශේෂඥ ආචාර්ය කාර්වින් ජෝන්ස් පෙන්වා දෙයි.
රජයේ ස්ථාවරය සහ උපදේශන ක්රියාවලිය
- අධිකරණ අමාත්ය පෝල් ගෝල්ඩ්ස්මිත් ලිඛිතව ප්රකාශ කර ඇත්තේ, මෙම කැබිනට් තීරණ නිලධාරීන්ගේ උපදෙස් සහ දේශපාලන විනිශ්චයන් මත පදනම්ව ගත් ඒවා බවයි.
- කෙසේ වෙතත්, රජය විසින් ජාතික ගෝත්රික සභා සමග පමණක් සාකච්ඡා කිරීම ප්රමාණවත් නොවන බවත්, ඒ සඳහා කෙළින්ම අදාළ ගෝත්රික නායකයන් සමග සාකච්ඡා කළ යුතු බවත් මාඕරි නියෝජිතයෝ අවධාරණය කරති.
