“ලෝක තෙල් මිල ශීඝ්රයෙන් ඉහළට” – ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයත් සමඟ වෙළඳපොළ කැළඹෙයි; රන් මිල පහතට.
විශේෂ ආර්ථික පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
නිව්යෝර්ක්/ලන්ඩන් — 2026 අප්රේල් 04 — ඉරාන-අමෙරිකානු යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් නිකුත් වන පරස්පර වාර්තා හමුවේ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල අද (සෙනසුරාදා) අසාමාන්ය ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ. අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉරානයට “අතිශය දරුණු ලෙස” පහර දෙන බවට කළ ප්රකාශයත් සමඟ ආයෝජකයින් දැඩි කලබලයට පත්ව සිටිති.
1. තෙල් මිලේ දැවැන්ත පිම්ම
ඊයේ දිනය තුළ ලෝක තෙල් මිල ගණන් කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගියේය:
- බ්රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල්: මිල 7.78% කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් අමෙරිකානු ඩොලර් 109.03 (නවසීලන්ත ඩොලර් 190.79) දක්වා ඉහළ ගියේය.
- WTI බොරතෙල්: අමෙරිකානු වෙළඳපොළේ තෙල් මිල 11.41% කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 111.54 (නවසීලන්ත ඩොලර් 195.16) ලෙස සටහන් විය.
- ප්රධාන හේතුව: හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීම සම්බන්ධයෙන් පවතින අවිනිශ්චිතතාවය සහ ඉදිරි සති 2-3 තුළ ප්රහාර දැඩි කරන බවට ට්රම්ප් කළ තර්ජනය මෙයට සෘජුවම බලපා ඇත.
2. කොටස් වෙළඳපොළ සහ මුදල් ඒකක
ලොව පුරා කොටස් වෙළඳපොළවල් මිශ්ර ප්රතිඵල පෙන්වූ අතර, ආයෝජකයින් අවදානම් සහගත ආයෝජනවලින් ඉවත් වන බවක් දක්නට ලැබුණි.
- වෝල් ස්ට්රීට් (Wall Street): ඩව් ජෝන්ස් දර්ශකය 0.13% කින් පහත වැටුණු අතර නස්ඩැක් (Nasdaq) දර්ශකය 0.18% ක සුළු වර්ධනයක් ලැබීය.
- ඩොලරයේ අගය: අනෙකුත් මුදල් ඒකක හමුවේ අමෙරිකානු ඩොලරය 0.44% කින් ශක්තිමත් විය.
- රන් මිල: ආරක්ෂිත ආයෝජනයක් ලෙස රන් මිල ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළද, ඩොලරය ශක්තිමත් වීම නිසා රන් මිල 1.85% කින් පහත වැටී අවුන්සයක් ඩොලර් 4,669.05 (නවසීලන්ත ඩොලර් 8,170.15) දක්වා අඩු විය.
3. උද්ධමනය සහ පොලී අනුපාත
ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම නිසා ලෝකයේ උද්ධමනය (Inflation) ඉහළ යනු ඇතැයි බියෙන් රජයේ බැඳුම්කර ප්රතිලාභ ඉහළ ගොස් තිබේ.
- මහ බැංකු තීරණ: ලෝකයේ ප්රධාන මහ බැංකු විසින් ඉදිරියේදී පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමට හෝ පවතින මට්ටමේම පවත්වා ගැනීමට වැඩි ඉඩක් ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පවසති.
- ඉන්දියාවේ පියවර: ඉන්දීය රුපියල වාර්තාගත ලෙස පහත වැටීම වැළැක්වීම සඳහා ඉන්දීය මහ බැංකුව ඇතැම් වෙළඳාම් තහනම් කිරීමට පියවර ගෙන ඇති අතර එමගින් රුපියලේ අගය 2% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.
