ලිංගික කැමැත්ත පිළිබඳ නීති ප්‍රතිසංස්කරණ පසෙකලා ඉංග්‍රීසි භාෂා පනතට රජය මූලිකත්වය දෙන බවට කම්කරු පක්ෂයෙන් චෝදනා

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

2026 ජූලි 21 — ලිංගික කැමැත්ත පිළිබඳ නීති ප්‍රතිසංස්කරණ කඩිනමින් සිදු කිරීමට කටයුතු නොකර, ඉංග්‍රීසි භාෂාව නිල භාෂාවක් ලෙස නීතිගත කිරීමේ පනතට රජය මූලිකත්වය දී ඇති බවට කම්කරු පක්ෂය (Labour Party) දැඩි චෝදනාවක් එල්ල කර තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, මෙම චෝදනා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කරන යුක්ති අමාත්‍ය පෝල් ගෝල්ඩ්ස්මිත් (Paul Goldsmith) පවසන්නේ පාර්ලිමේන්තුවේ පවතින කාර්ය බහුලත්වය සහ නීතිමය න්‍යාය පත්‍රයේ කාර්යබහුල ස්වභාවය හේතුවෙන් වත්මන් වාරය තුළ එම නීති සංශෝධන සිදු කිරීමට නොහැකි වූ බවයි.

ආන්දෝලනාත්මක නීති සහ විපක්ෂයේ විවේචන

ලිංගික සංසර්ගයට පෙර සෑම අවස්ථාවකම ස්ථිර කැමැත්තක් (active consent) ප්‍රකාශ විය යුතු බවටත්, “නැතැයි නොකැමති වීම” යන්න කැමැත්ත ලෙස සැලකීම වෙනුවට පැහැදිලි “ඔව්” යන වචනයක් හෝ ක්‍රියාවක් තිබිය යුතු බවටත් නීති නවීකරණය කරන බවට නැෂනල් පක්ෂය මීට පෙර පොරොන්දු වී තිබුණි.

• කම්කරු පක්ෂයේ ස්ථාවරය: කම්කරු පක්ෂයේ කමිලා බෙලිච් (Camilla Belich) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මන්ත්‍රී පනත් කෙටුම්පතක් හරහා මෙම සංශෝධන වහාම ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවස්ථාව තිබියදී, රජය එය නොසලකා හැර ඇති බව පක්ෂ නායක ක්‍රිස් හිප්කින්ස් (Chris Hipkins) පෙන්වා දුන්නේය. සෑම දිනකම සියලු දෙනා භාවිත කරන භාෂාවක් නිල භාෂාවක් ලෙස නීතිගත කිරීමට විවාද කිරීම, වැදගත් කැමැත්ත පිළිබඳ නීති ප්‍රතිසංස්කරණවලට වඩා රජය විසින් මුල්තැන දී ඇති බව ඔහු සඳහන් කළේය.
• අමාත්‍යවරයාගේ ප්‍රතිචාරය: එය සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍ය ප්‍රකාශයක් බව පවසන අමාත්‍ය පෝල් ගෝල්ඩ්ස්මිත්, ඉංග්‍රීසි භාෂා පනත යනු සන්ධාන ගිවිසුමක (coalition commitment) කොටසක් පමණක් බවත්, තමන්ට අවශ්‍ය වූයේ නම් එය මුල්තැන දෙනු නොලබන බවත් ප්‍රකාශ කළේය. එසේම, වින්දිතයින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මෙම පාලන සමය තුළ විවිධ නීති සම්පාදනය කර ඇති බවත්, නැවත බලයට පත්වුවහොත් කැමැත්ත පිළිබඳ නීතිය ඊළඟට සලකා බලන බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.

ACT පක්ෂයේ සහ හරිත පක්ෂයේ අදහස්

ACT පක්ෂ නායක ඩේවිඩ් සේමූර් (David Seymour) ප්‍රකාශ කළේ මෙවැනි සංවේදී නීති ක්ෂේත්‍රයන්හි වෙනස්කම් සිදු කිරීමේදී ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් ද සලකා බලා ඉතා පරෙස්සමින් කටයුතු කළ යුතු බවයි.

හරිත පක්ෂයේ (Greens) හවුල් නායක මාරමා ඩේවිඩ්සන් (Marama Davidson) රජය දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින් කියා සිටියේ ලිංගික අපරාධවලට ලක්වූවන්ට අධිකරණ ක්‍රියාවලියේදී සාධාරණත්වය ඉටු වීමට නම් පැහැදිලි කැමැත්තක් දැක්වෙන නීති වහාම ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බවයි.