රජයේ ඉන්ධන සහන පැකේජය ‘අමානුෂිකයි’: ප්‍රතිලාභ නොලබන දහස් ගණනක් දැඩි මූල්‍ය අර්බුදයක

විශේෂ සමාජ සහ ආර්ථික පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන් (Wellington) — 2026 මාර්තු 25, ප.ව. 07:48 — ඉහළ යන ඉන්ධන පිරිවැය හමුවේ දරුවන් සිටින පවුල් 140,000 කට සතියකට ඩොලර් 50 ක අතිරේක සහනයක් ලබාදීමට රජය තීරණය කළ ද, එම නිර්ණායකයන්ට ඇතුළත් නොවන අඩු ආදායම්ලාභී සිවිල් වැසියන් පවසන්නේ මෙය තමන්ට එල්ල කළ “මරු පහරක්” (Kick in the guts) බවයි.

1. සහනයෙන් බැහැර වූවන්ගේ දුක්ගැනවිලි

මෙම සහන පැකේජය සැලසුම් කර ඇත්තේ ‘In-Work Tax Credit’ පදනම මත බැවින්, පහත සඳහන් පිරිස්වලට එම සහනය අහිමි වී ඇත:

• තනි මව්වරුන් සහ පියවරුන්: අර්ධකාලීන රැකියා කරමින් රජයේ ආධාර (Benefits) ලබන මව්වරුන්ට ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම නිසා අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය පවා කපා හැරීමට සිදුව ඇත.
• විශ්‍රාමිකයින්: රජයේ විශ්‍රාම වැටුප (Superannuation) මත යැපෙන, විශේෂයෙන්ම ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල වෙසෙන වැඩිහිටියන්ට වෛද්‍ය පහසුකම් සඳහා නගරයට යාමට පවා ඉන්ධන මිල බාධාවක් වී තිබේ.
• දරුවන් නොමැති පවුල්: දරුවන් නොමැති නමුත් අඩු ආදායම් ලබන හෝ දුර බැහැර ප්‍රදේශවල සිට රැකියා සඳහා පැමිණෙන පිරිස් ද මෙම සහනයෙන් බැහැර කර ඇත.

2. සැබෑ ජීවන තත්ත්වය පිළිබඳ සංවේදී අනාවරණ

ක්‍රයිස්ට්චර්ච් (Christchurch) හි අර්ධකාලීන රැකියාවක නියුතු තනි මවක් පවසන්නේ, සියලු බිල්පත් සහ ඉන්ධන වියදම් පියවීමෙන් පසු ආහාර සඳහා ඇයට ඉතිරි වන්නේ සතියකට ඩොලර් 93 ක් වැනි සුළු මුදලක් බවයි.

• පරිත්‍යාග: “දරුවාට සපත්තු යුගලක් ගැනීමට සිදුවුවහොත්, එම මුදල සොයාගත යුත්තේ ආහාර වේලෙන් හෝ විදුලි බිලෙනි. අපට දැන් ආහාර බැංකුවල (Food banks) පිහිට පැතීමට සිදුව තිබේ,” ඇය පවසයි.
• ශීත ඍතුවේ අභියෝගය: දකුණු දිග නවසීලන්තයේ (South Island) වෙසෙන විශ්‍රාමිකයින් පවසන්නේ ඉන්ධන සඳහා මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමට නම් එළඹෙන ශීත ඍතුවේදී නිවෙස්වල උණුසුම් පද්ධති (Heating) ක්‍රියා විරහිත කර බ්ලැන්කට් භාවිත කිරීමට සිදුවන බවයි.

3. රජයේ ස්ථාවරය සහ විවේචන

සමාජ සංවර්ධන අමාත්‍ය ලුයිස් අප්ස්ටන් (Louise Upston) මහත්මිය ප්‍රකාශ කරන්නේ, මූල්‍ය අපහසුතා ඇති පුද්ගලයන්ට සමාජ සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය (MSD) හරහා සහාය ලබාගත හැකි බවයි. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිලාභීන් පවසන්නේ තමන්ව මෙලෙස වෙන් කර සැලකීම “අමානුෂික සහ නින්දා සහගත” ක්‍රියාවක් බවයි.

• කොන්දේසි: මෙම ඩොලර් 50 සහනය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඔක්ටේන් 91 පෙට්‍රල් මිල ලීටරයකට ඩොලර් 3 ට වඩා අඩුවෙන් පවතින තෙක් හෝ වසරක කාලයක් යනතුරු පමණි.