මැදපෙරදිග අර්බුදය හමුවේ ලංකාවේ තෙල් මිල ඉහළට – මහ බැංකුවෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්

විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

කොළඹ/වෙලින්ටන් — 2026 අප්‍රේල් 26 (අද) — මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින භූ දේශපාලනික අර්බුද හේතුවෙන් ගෝලීය වෙළඳපොළේ තෙල් මිල අස්ථාවර වීම, 2026 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයට දැඩි අභියෝගයක් වනු ඇති බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව පවසයි. පසුගිය වසරේ පැවැති සහනදායී මිල ගණන් වෙනුවට මෙලෙස වියදම් ඉහළ යාම මෙරට ආනයන වියදම කෙරෙහි සෘජුව බලපානු ඇත.

1. ඉන්ධන ආනයන වියදම සහ ඉතිහාසය

ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ආනයන වියදමෙන් 20%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වැය වන්නේ ඉන්ධන සඳහාය.

• 2024 – 2025 සංසන්දනය: 2024 වසරේදී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.4ක් වූ ඉන්ධන වියදම, 2025 වසරේදී ඩොලර් බිලියන 4ක් දක්වා පහත වැටුණි.
• මිල අඩුවීම: 2024 දී ඩොලර් 84.7ක් වූ බොරතෙල් බැරලයක සාමාන්‍ය මිල 2025 වන විට ඩොලර් 73.2 දක්වා අඩු වීම මීට ප්‍රධාන හේතුවයි.

2. 2025 වසරේ සහන සහ මිල සංශෝධන

පිරිවැය පිළිබිඹු කෙරෙන මිල සූත්‍රය (Pricing Formula) නිසා 2025 වසරේදී ජනතාවට සහන රැසක් හිමි විය.

• අඩු වූ මිල ගණන්: 2024 වසර අවසානයට සාපේක්ෂව 2025 අවසානය වන විට පෙට්‍රල් 92 (රු. 15කින්), සුදු ඩීසල් (රු. 9කින්) සහ භූමිතෙල් (රු. 8කින්) පහළ ගොස් තිබුණි.
• භාවිතය ඉහළ යාම: ආර්ථිකය වර්ධනය වීමත් සමඟ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදිත අලෙවිය 7.4%කින් ඉහළ ගියේය.

3. 2026 වසරේ දැඩි තීරණ

මැදපෙරදිග යුද තත්ත්වය නිසා ඇති වූ දැඩි පීඩනය හේතුවෙන්, 2026 මාර්තු මාසයේදී රජයට සාමාන්‍ය මිලකරණ ක්‍රමවේදයෙන් බැහැරව ඉන්ධන මිල සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ දැමීමට සිදු විය. මෙය ඉදිරි කාලයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ උද්ධමනය සහ ජීවන වියදම කෙරෙහි තීරණාත්මක ලෙස බලපානු ඇතැයි මහ බැංකුව අනතුරු අඟවයි.

දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏

ගෝලීය වශයෙන් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ අවහිරතා සහ ඉරාන-ඇමරිකා යුද බිය පැතිර යද්දී, ශ්‍රී ලංකාව වැනි ආනයන මත යැපෙන රටවල් දැඩි අවදානමක පවතී. 2025 වසරේදී ලැබුණු මිල සහනය යුද්ධය හේතුවෙන් 2026 වසරේදී අහිමි වී යාම, මෙරට නිෂ්පාදන සහ ප්‍රවාහන වියදම් ඉහළ නැංවීමට හේතු වනු ඇත. විදේශ විනිමය කළමනාකරණය මෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවට ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගයයි.