ජාතික පක්ෂය අභ්යන්තර යුද්ධයකද? ලක්සන්ගේ නායකත්වයට එරෙහිව “කැරලිකාර මන්ත්රීවරුන් 5ක්” කරළියට
විශේෂ විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය — 2026 අප්රේල් 20 (අද) — නවසීලන්ත දේශපාලන ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින්, අග්රාමාත්ය ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් සිය පක්ෂය තුළ පවතින අභ්යන්තර අර්බුදය ප්රසිද්ධියේ පිළිගෙන තිබේ. අද (සඳුදා) පෙරවරුවේ මාධ්ය වෙත අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ පක්ෂයේ රහස් මාධ්ය වෙත හෙළි කරන, කළකිරීමට පත් මන්ත්රීවරුන් පස්දෙනෙකු (5 Disgruntled MPs) පිළිබඳව තමන් හඳුනාගෙන ඇති බවයි.
1. අර්බුදයේ ආරම්භය: “සඟවා ගත්” අනතුරු ඇඟවීම්
පසුගිය සතියේ New Zealand Herald පුවත්පත අනාවරණය කළ පරිදි, පක්ෂයේ ප්රධාන සංවිධායක (Whip) ස්ටුවර්ට් ස්මිත් (Stuart Smith) පාස්කු ඉරිදාට පෙර අග්රාමාත්යවරයා සම්බන්ධ කර ගැනීමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වී තිබේ. ඒ පක්ෂයේ මන්ත්රී කණ්ඩායම (Caucus) තුළ ලක්සන්ගේ නායකත්වය පිළිබඳව පවතින අප්රසාදය සහ සහයෝගය ගිලිහී යාම පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීමටය.
එහෙත් එම අවස්ථාවේදී ලක්සන් එම පණිවිඩ මගහැර ඇති බවට (Ghosting) චෝදනා එල්ල විය. පසුව උතුරු කැන්ටබරිහිදී මෙම දෙපළ හමු වුවද, ඒ වන විටත් පක්ෂය තුළ පවතින “කැරලිකාර” ස්වභාවය පාලනය කළ නොහැකි මට්ටමකට පැමිණ තිබූ බව දේශපාලන විචාරකයෝ පවසති.
2. මත විමසුම්වල දරුණු පසුබෑම (1News-Verian Poll)
ලක්සන්ගේ නායකත්වයට එල්ල වූ දරුණුතම පහර එල්ල වූයේ ඊයේ (ඉරිදා) රාත්රියේ නිකුත් වූ 1News-Verian මත විමසුම් වාර්තාවෙනි. එහි අඩංගු දත්ත ලක්සන්ට මෙන්ම ජාතික පක්ෂයට ද සුබදායක නොවේ:
- පක්ෂයේ ජනප්රියත්වය: ජාතික පක්ෂය 30% දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එය 2021 නොවැම්බරයෙන් පසු ලැබූ අවම මට්ටමයි.
- කම්කරු පක්ෂය (Labour): සියයට 37ක් දක්වා ඉහළ යමින් ජාතික පක්ෂයට වඩා සියයට 7ක් ඉදිරියෙන් සිටියි.
- නායකත්ව ජනප්රියත්වය: ලක්සන්ගේ ‘ප්රියතම අග්රාමාත්ය’ (Preferred PM) මට්ටම සියයට 16 දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, මෙය ඔහු නායකත්වයට පත් වූ පසු ලැබූ නරකම ප්රතිඵලයයි.
- බලය අහිමි වීම: අද මැතිවරණයක් පැවැත්වුවහොත් වත්මන් සභාග ආණ්ඩුවට (Coalition) බලය අහිමි වී වාමාංශික පිලට රජයක් පිහිටුවීමට ප්රමාණවත් ආසන හිමිවන බව පෙනී යයි.
3. “කෙඳිරිගාන මන්ත්රීවරුන්” සහ විනය පරීක්ෂණ
ලක්සන් පවසන්නේ මෙම මන්ත්රීවරුන් පස්දෙනා තමන්ට උසස්වීම් නොලැබීම හෝ සිය ආසන අහිමි වීමේ බිය නිසා මෙලෙස “කෙඳිරිගාමින් සහ කළකිරීමෙන්” කටයුතු කරන බවයි.
“පක්ෂයක් අභ්යන්තරයේ අසමගිය ඇති වී මිනිසුන් ඒ ගැන ප්රසිද්ධියේ කතා කරන විට, එයින් පෙනෙන්නේ තමන්ව පාලනය කරගත නොහැකි පිරිසකට රටක් පාලනය කළ නොහැකි බවයි,” යනුවෙන් ලක්සන් පවසා තිබේ.
හෙට (අඟහරුවාදා) පැවැත්වෙන මන්ත්රී කණ්ඩායම් රැස්වීමේදී (Caucus) මෙම “විනය” පිළිබඳ ගැටලුව දැඩි ලෙස සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය. ඕනෑම අභ්යන්තර කැරැල්ලක් මුලදීම දැඩි ලෙස මර්දනය කළ යුතු බව ලක්සන්ගේ ස්ථාවරයයි.
4. නායකත්ව තරඟය: ක්රිස් බිෂොප්ගේ භූමිකාව
ලක්සන්ට පසුව පක්ෂයේ නායකත්වයට පත්විය හැකි පුද්ගලයා ලෙස බොහෝ දෙනා නම් කරන්නේ ක්රිස් බිෂොප් (Chris Bishop) ය. එහෙත් බිෂොප් මහතා ප්රසිද්ධියේ කියා සිටියේ තමන් කිසිදු කුමන්ත්රණයකට සම්බන්ධ නැති බවත් ලක්සන් කෙරෙහි පූර්ණ විශ්වාසය තබන බවත්ය.
එසේ වුවද, මත විමසුම් වාර්තාවල ලක්සන් පල්ලම් බසිද්දී බිෂොප්ගේ ජනප්රියත්වය සුළු වශයෙන් හෝ ඉහළ යමින් පැවතීම දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇත.
5. ඇමතිවරුන්ගේ සහය සහ සන්ධාන හවුල්කරුවන්ගේ ප්රතිචාරය
සීමියන් බ්රවුන් (Simeon Brown), පෝල් ගෝල්ඩ්ස්මිත් (Paul Goldsmith) සහ ක්රිස් පෙන්ක් (Chris Penk) වැනි ප්රබල අමාත්යවරුන් අද පෙරවරුවේ ලක්සන් කෙරෙහි සිය විශ්වාසය පළ කළහ. පෙන්ක් මහතා පැවසුවේ “කළකිරුණු මන්ත්රීවරුන්ගේ පරිපූර්ණ අගය බිංදුව විය යුතු” බවයි.
මේ අතර, සභාග ආණ්ඩුවේ හවුල්කරුවෙකු වන NZ First පක්ෂයේ නියෝජ්ය නායක ෂේන් ජෝන්ස් (Shane Jones) පවසා සිටියේ මෙය ජාතික පක්ෂයේ අභ්යන්තර ගැටලුවක් බවත්, තමන් අනෙක් අයගේ අභ්යන්තර අරගලවලට මැදිහත් නොවන බවත්ය.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
ජාතික පක්ෂය මේ වන විට මුහුණ දෙමින් සිටින්නේ බරපතළ පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදයකටයි. ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කරන බව පවසමින් බලයට පත් වූ රජය, ජනතාවගේ බලාපොරොත්තු ඉටු කිරීමට අපොහොසත් වීම මත විමසුම් වලින් මනාව පැහැදිලි වේ.
අග්රාමාත්යවරයා පවසන “මන්ත්රීවරුන් 5 දෙනාගේ” ප්රශ්නය හුදෙක් විනය පිළිබඳ ගැටලුවක් නොව, රටේ නායකත්වය කෙරෙහි පවතින විශ්වාසය බිඳී යාමේ ලකුණකි. දේශපාලන පක්ෂයක් “සිවිල් යුද්ධයකට” (Civil War) මැදි වූ විට, එයින් ජයග්රහණය කරන්නේ විපක්ෂයයි. ලබන සති කිහිපය ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන්ගේ දේශපාලන ජීවිතයේ තීරණාත්මකම කාලසීමාව වනු ඇත. ඔහුට මෙම “කැරැල්ල” මර්දනය කර පක්ෂය එක්සත් කිරීමට හැකි වේද, නැතිනම් නායකත්ව වෙනසකට මග පෑදේවිද යන්න හෙට පැවැත්වෙන මන්ත්රී කණ්ඩායම් රැස්වීමෙන් පසුව තීරණය වනු ඇත.
