එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර ප්රහාර හුවමාරුවක්: මසකට පසු දෙපාර්ශ්වය අතර උණුසුම යළි ඉහළට!
වොෂින්ටන්, එක්සත් ජනපදය —
එක්සත් ජනපද හමුදා විසින් ඉරාන රොකට් ප්රහාරක සහ මංකොල්ලකාරී උපකරණ සූදානම් කරමින් තිබූ දූපතකට එල්ල කළ ගුවන් ප්රහාරයකට ප්රතිචාර වශයෙන් ඉරානය විසින් පසුගිය ඉරිදා (අගෝස්තු 30) එක්සත් ජනපද හමුදා ඉලක්ක කර ප්රහාර මාලාවක් එල්ල කර ඇති බව අමෙරිකානු නිලධාරියෙක් තහවුරු කළේය. පසුගිය මාසයක කාලය තුළ දෙපාර්ශ්වය අතර හටගත් පළමු දැඩි උණුසුම්කාරී තත්ත්වය මෙය ලෙස වාර්තා වේ.
ඉරානය විසින් ජෝර්දානය දෙසට වෙඩි තැබූ මිසයිල සාර්ථකව අතුරු මං මාර්ගවලදී මඟ හරවා බිම හෙළීමට (intercepted) කටයුතු කර ඇති බවත්, මේ වන තෙක් කිසිදු ප්රහාරයක බලපෑමක් හෝ හානියක් වාර්තා වී නොමැති බවත් එම නිලධාරියා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
ප්රහාරවල පසුබිම සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ උණුසුම
- අමෙරිකානු ප්රහාරය: හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා යාත්රා කරන නෞකාවලට මුහුදු උමං බෝම්බ (sea mines) සහ රොකට් ප්රහාර එල්ල කිරීමට සූදානම් වෙමින් තිබූ ඉරාන බලකායන්ට අයත් ලාරක් දූපතේ (Larak Island) පිහිටි දියත් කිරීමේ මධ්යස්ථාන දෙකක් මතට අමෙරිකානු හමුදා ප්රහාර එල්ල කර තිබේ. ඉරානයේ අර්ධ නිල ෆාර්ස් ප්රවෘත්ති ඒජන්සියට අනුව ප්රදේශවාසීන් ඉරිදා දිනයේදී ලාරක් දූපත ආසන්නයේ විශාල පිපිරුම් හඬක් අසා ඇත.
- හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව: ගෝලීය තෙල් ප්රවාහනයට අත්යවශ්ය වන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ ජාත්යන්තරනාවික මාර්ගවල තිබූ මුහුදු උමං බෝම්බ ඉවත් කිරීමේ කටයුතු පසුගිය සතියේ අවසන් කළ බව අමෙරිකානු මධ්යම අණදෙන මධ්යස්ථානය (CENTCOM) නිවේදනය කළේය. නව බෝම්බ තැන්පත් කරන ඕනෑම නෞකාවක් හෝ යාත්රාවක් වහාම විනාශ කර දමන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් දැඩි ලෙස අනතුරු ඇඟවීය.
- ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ ප්රතිචාරය: ලාරක් දූපතට එල්ල වූ ප්රහාරය “අමෙරිකානු-සියොන්වාදී සතුරා” විසින් සිදු කරන ලද්දක් බවත්, එයින් ඉරාන ආරක්ෂක හමුදාවන්ට සහ සිවිල් වැසියන්ට ජීවිතක්ෂයට පත්වීම් සිදුව ඇති බවත් ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) දැඩි ලෙස දෝෂදර්ශනයට ලක් කළේය. ට්රම්ප් පාලනාධිකාරියේ මෙම ක්රියාව “මූලාරම්භක සහ මාරාන්තික වැරැද්දක්” බව ඔවුන්ගේ නිල ප්රකාශකයෙක් සඳහන් කළේය.
ආර්ථික බලපෑම් සහ තෙල් මිල ඉහළ යෑම
මෙම නව ප්රහාර හුවමාරුවත් සමඟ ජාත්යන්තර තෙල් වෙළඳපොළේ මිල ගණන් හදිසියේ ඉහළ ගොස් තිබේ. ජාත්යන්තර ප්රමිතිය වන බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල 2.8%කින් ඉහළ ගොස් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 90.57ක් දක්වා ඉහළ ගිය අතර, අමෙරිකානු බොරතෙල් මිල 2.7%කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 85.64ක් ලෙස සටහන් විය.
ඉරානය සහ ඕමානය අතර සමුද්රීය තදබදය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා සාකච්ඡා අඛණ්ඩව පැවැත්වෙන මොහොතක මෙම හමුදාමය ගැටුම් හටගෙන තිබීම විශේෂත්වයකි. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් යුධමය තත්ත්වය හමුවේ අමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර දෙපාර්තමේන්තුව ඉරානය සමඟ ආර්ථික සබඳතා කපා හැරීමට අකමැති රටවලට එරෙහිව නව දැඩි සම්බාධක පැනවීමට සූදානම් වන බවට අනතුරු අඟවා තිබේ.
