උද්ධමනය සියයට 3.1ක ඉහළ මට්ටමක ස්ථාවර වෙයි – ඉන්ධන, විදුලිය සහ ආහාර මිල ඉහළ යාමෙන් ජනතාවට දැඩි පීඩනයක්

විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 අප්‍රේල් 21 (අද) — නවසීලන්තයේ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CPI) පසුගිය මාර්තු කාර්තුවේදී සියයට 0.9කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, වාර්ෂික උද්ධමනය සියයට 3.1ක මට්ටමේ නොවෙනස්ව පවතියි. මැදපෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ඉදිරියේදී මිල ගණන් තවදුරටත් ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතින බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ අනතුරු අඟවති.

1. මිල ඉහළ යාමට ප්‍රධාන වූ හේතු

පසුගිය මාස තුන තුළ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ වියදම් ඉහළ යාමට බලපෑ ප්‍රධාන කරුණු මෙසේය:

• ඉන්ධන මිල: පෙට්‍රල් මිල සියයට 3.5කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය නිවසක කුලිය සහ ඉදිකිරීම් වියදම්වලට පසු පවතින තෙවන විශාලතම වියදමයි.
• සෞඛ්‍ය වියදම්: ඖෂධ මිල ගණන් (Pharmaceutical prices) සියයට 17.7කින් ඉහළ ගොස් ඇත්තේ ඖෂධ වට්ටෝරු සඳහා අය කරන ගාස්තු (Prescription charges) වැඩි වීම හේතුවෙනි.
• බලශක්තිය: විදුලි මිල සියයට 12.5කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය සමස්ත උද්ධමනය ඉහළ නැංවීමට සියයට 10ක දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.
• දේශීය බදු: පළාත් පාලන ආයතනවල බදු (Rates) සියයට 8.8කින් සහ මස් හා කුකුළු මස් මිල සියයට 8.6කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.

2. මිල පහත වැටුණු අංශ

සමස්ත උද්ධමනය යම් මට්ටමක පාලනය කිරීමට සමත් වූ මිල පහත වැටීම් කිහිපයක් ද වාර්තා විය:

• ගුවන් ගමන්: ඕස්ට්‍රේලියාව, යුරෝපය සහ පැසිෆික් කලාපය සඳහා වන ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් ගාස්තු පහත වැටී තිබේ.
• ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ: ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය උපකරණ (Audio-visual equipment) වල මිල සියයට 21කින් පමණ පහත වැටී ඇත.
• නිවාස කුලී: නිවාස කුලී සියයට 1.2ක සුළු වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කළ අතර, එය වසර 16කින් වාර්තා වූ අඩුම කුලී වැඩිවීමයි.

3. මැදපෙරදිග අර්බුදයේ බලපෑම

පවතින යුදමය වාතාවරණයේ සැබෑ බලපෑම තවමත් පාරිභෝගික මිල ගණන් වලට සෘජුවම එකතු වී නොමැති බව Stats NZ පෙන්වා දෙයි. ඉදිරි මාසවලදී ඉන්ධන මිල සහ සැපයුම් දාමවල පවතින බාධා නිසා උද්ධමනය සියයට 4.2 දක්වා ඉහළ යා හැකි බවට මධ්‍යම බැංකුව පුරෝකථනය කර ඇත.

4. පොලී අනුපාත පිළිබඳ තීරණය

මධ්‍යම බැංකු අධිපතිනි ඇනා බ්‍රෙමන් (Anna Breman) පවසන්නේ දැනට පවතින තත්ත්වය මත බැංකු පොලී අනුපාත (Official Cash Rate) ඉහළ නැංවීමට කඩිනම් තීරණයක් නොගන්නා බවයි. කෙසේ වෙතත්, වසරේ මැද භාගය වන විට පොලී අනුපාත සියයට 3 දක්වා ඉහළ නැංවීමට බැංකු කටයුතු කරනු ඇතැයි මුල්‍ය වෙළෙඳපොළ අපේක්ෂා කරයි.

දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏

උද්ධමනය සියයට 3.1ක මට්ටමේ පැවතීම යනු ජනතාවගේ අතේ ඇති මුදලේ වටිනාකම දිගින් දිගටම අඩුවීමයි. විශේෂයෙන්ම විදුලිය, ආහාර සහ ඉන්ධන වැනි අත්‍යවශ්‍ය දේවල මිල ඉහළ යාම සාමාන්‍ය පවුලක අයවැයට දරාගත නොහැකි බලපෑමක් එල්ල කරයි. රජය සහ මධ්‍යම බැංකුව උද්ධමනය පාලනය කිරීමට පියවර ගන්නා තෙක්, ජනතාවට තමන්ගේ වියදම් කළමනාකරණය කරගැනීමට අසීරු කාල පරිච්ඡේදයකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.