ඉරාන යුද්ධයට මැදිහත් වීම නේටෝවේ කාර්යයක් නොවෙයි – ජර්මන් චාන්සලර් මර්ස්ගෙන් ට්රම්ප්ට පිළිතුරක්
ජාත්යන්තර දේශපාලන වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
බ්රසල්ස් — 2026 මාර්තු 17 — ඉරානය සමඟ පවතින යුද්ධය උත්සන්න වෙමින් පවතින පසුබිමක, පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ නාවික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට සහය වන ලෙස ජනාධිපති ට්රම්ප් තම මිත්ර රටවලින් ඉල්ලා සිටියි. කෙසේ වෙතත්, යුරෝපීය නායකයින් එම ඉල්ලීමට දක්වන්නේ ඉතා මන්දගාමී සහ ප්රවේශම් සහගත ප්රතිචාරයකි.
1. ජර්මනියේ ස්ථාවරය: “නේටෝව යනු ආරක්ෂක සන්ධානයකි”
ජර්මන් චාන්සලර් ෆ්රෙඩ්රික් මර්ස් පෙන්වා දෙන්නේ නේටෝව පිහිටුවා ඇත්තේ සාමාජික රටවල ආරක්ෂාව සඳහා මිස වෙනත් රටවල අභ්යන්තර ගැටුම්වලට මැදිහත් වීමට නොවන බවයි.
- මැදිහත් නොවීම: “නේටෝව යනු ආරක්ෂක සන්ධානයක් මිස ආක්රමණශීලී මැදිහත්කරුවෙකු නොවෙයි. ඉරාන ගැටුමට සම්බන්ධ වීමට නේටෝවට කිසිදු කාර්යයක් නැහැ,” යැයි ඔහු සඳහන් කළේය.
- බෝම්බ හෙළීම විසඳුම නොවේ: ඉරාන පාලනය අවසන් විය යුතු බව තමන් පිළිගන්නා නමුත්, බෝම්බ හෙළා රටවල් යටත් කර ගැනීම නිවැරදි ප්රවේශය නොවන බව දශක ගණනාවක අත්දැකීම්වලින් තහවුරු වී ඇති බව මර්ස් වැඩිදුරටත් පැවසීය.
2. ට්රම්ප්ගේ තර්ජනාත්මක ඉල්ලීම
ජනාධිපති ට්රම්ප් ‘ෆයිනෑන්ෂල් ටයිම්ස්’ පුවත්පතට පවසා ඇත්තේ යුරෝපීය රටවල් මෙම යුද්ධයට සහය නොදෙන්නේ නම්, එය නේටෝ සංවිධානයේ අනාගතයට ඉතා අහිතකර ලෙස බලපානු ඇති බවයි.
- හවුල්කාරිත්වය: ප්රංශය, චීනය, ජපානය, දකුණු කොරියාව සහ බ්රිතාන්යය වැනි රටවලින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂාව සඳහා නාවික සහය ලබා දෙන ලෙස ඔහු ඉල්ලා ඇත.
- බ්රිතාන්යයේ ප්රතිචාරය: බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාර්මර් පවසන්නේ තමන් මෙම මහා පරිමාණ යුද්ධයට ඈඳා ගැනීමට ඉඩ නොදෙන බවත්, බ්රිතාන්ය හමුදා යොදවන්නේ නීත්යානුකූල සහ නිසි සැලසුමක් ඇති මෙහෙයුම් සඳහා පමණක් බවත්ය.
3. ගෝලීය බලපෑම: ඉන්ධන සහ සැපයුම් ජාල බිඳ වැටීම
ඉරාන යුද්ධය හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල 40% කට වඩා ඉහළ ගොස් ඇත. මෙහි බලපෑම තෙල්වලට පමණක් සීමා නොවී අනෙකුත් ක්ෂේත්රවලට ද ව්යාප්ත වී තිබේ:
- භාණ්ඩ හිඟය: ආසියාවේ සිට එන සෙමිකන්ඩක්ටර් (Semiconductors) සහ ඉන්දියාවේ ඖෂධ සැපයුම් දරුණු ලෙස අඩාල වී ඇත.
- නාවික මාර්ග: හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර වීම නිසා නාවික නෞකා අප්රිකාව වටා ඉතා දිගු මාර්ගයක ගමන් කිරීමට සිදුවීමෙන් ප්රවාහන ගාස්තු සහ භාණ්ඩ මිල ඉහළ යමින් පවතී.
