අයවැය 2026: පැසිෆික් කලාපීය සහාය සහ ආරක්ෂක වියදම් ඉහළට – රාජ්‍ය අංශයේ කප්පාදු ද සමගින්

Budget-2026-MONEY-JS-1

🚨 දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) — ජාත්‍යන්තර විශේෂ වාර්තාව

2026 මැයි 28 (වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය) — 2026 අයවැය මගින් නවසීලන්තය සිය පැසිෆික් කලාපීය විදේශ ආධාර සහ ආරක්ෂක වියදම් සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නැංවීමට පියවර ගෙන ඇත. පසුගිය වසර 80 තුළ පැවති අසීරුතම භූ-දේශපාලනික වාතාවරණය හමුවේ මෙම තීරණ ගෙන ඇති බව විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය වින්ස්ටන් පීටර්ස් මහතා පවසයි.

🌏 පැසිෆික් කලාපීය ආධාර සහ ආරක්ෂක පියවර

නවසීලන්තය සිය විදේශ ආධාර වැඩසටහන් ශක්තිමත් කරමින් කලාපීය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් විශාල මුදලක් වෙන් කර තිබේ.

  • විදේශ ආධාර: මේ වසරේ විදේශ ආධාර සඳහා $1.2 බිලියනයක් වෙන් කර ඇති අතර, එය පසුගිය වසරට වඩා $116 මිලියනයක වැඩිවීමකි. මීට අමතරව, 2027/28 වසරේ සිට ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය සඳහා වසර තුනක විශේෂ ආධාර වැඩසටහනකට $110 මිලියනයක් වෙන් කර ඇත.
  • ආරක්ෂක අංශය: නවසීලන්ත ආරක්ෂක හමුදාව (NZDF) සඳහා $3.3 බිලියන නව වියදම් යෝජනා වී ඇත. ඉන් $2.34 බිලියනයක් ප්‍රාග්ධන වියදම් (capital spending) සඳහා වේ.
  • ද්‍රව්‍යමය සහාය: ආරක්ෂක හමුදාවේ යානා, නැව් සහ නිලධාරීන්ගේ වියදම් වෙනුවෙන් වසර හතරක් තුළ $174 මිලියනයක් වෙන් කර තිබේ.

👮 දේශසීමා කළමනාකරණය සහ අපරාධ මර්දනය

පැසිෆික් කලාපය හරහා සිදුවන මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම මර්දනය කිරීම රජයේ ප්‍රධාන අරමුණක් වී ඇත.

  • රේගු ආයෝජන: දේශසීමා කළමනාකරණය සහ නවීන තාක්ෂණය වෙනුවෙන් $15.3 මිලියනයක් ආයෝජනය කෙරේ.
  • නව තාක්ෂණය: මත්ද්‍රව්‍ය හඳුනාගැනීම සඳහා සබ්මැරීන් ඩ්‍රෝන යානා තුනක් සහ කලාපීය රේගු සම්බන්ධීකරණ නිලධාරියෙකු පත් කිරීමට පියවර ගෙන ඇත.
  • දූත මණ්ඩල: කොලොම්බියාවේ බොගෝටා නුවරට නව පොලිස් සම්බන්ධීකරණ නිලධාරියෙකු ද පත් කිරීමට කටයුතු යොදා ඇත.

📉 රාජ්‍ය අංශයේ කප්පාදු සහ ආගමන විගමන රීති

රජය සිය පොදු අංශයේ ප්‍රමාණය අඩු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ කොටසක් ලෙස ඇතැම් අමාත්‍යාංශවල වියදම් කප්පාදු කර ඇත.

  • පැසිෆික් ජනතා අමාත්‍යාංශය (MPP): ප්‍රතිපත්ති උපදෙස්, සන්නිවේදනය සහ සබඳතා සම්පත් අඩු කිරීම හරහා වසර හතරක් තුළ $2.8 මිලියනයක කප්පාදුවක් සිදුවනු ඇත.
  • ආගමන විගමන ප්‍රතිපත්ති: ආගමන විගමන විමර්ශන හැකියාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා $18 මිලියනයක් වෙන් කර ඇත. නව රීතියකට අනුව, තාවකාලික සේවා වීසා දරන්නන් වීසා කාලය අවසන් වූ වහාම නවසීලන්තයෙන් පිටවිය යුතු අතර, උපරිම අඛණ්ඩ රැඳී සිටීමේ කාල සීමාවක් ප්‍රථම වරට බලාත්මක කෙරේ.