අයවැයට පෙර ආර්ථික අනාවැකි යළි වෙනස් වෙයි – ගෝලීය අර්බුදය හමුවේ රජය දැඩි තීරණයක් ගනියි
විශේෂ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුසීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන් — 2026 අප්රේල් 23 (අද) — මැදපෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය සහ ජාත්යන්තර වෙළඳපොළේ සිදුවන ශීඝ්ර වෙනස්වීම් හමුවේ නිව්සීලන්ත ආර්ථිකයේ වර්ධනය, උද්ධමනය සහ රජයේ ගිණුම් පිළිබඳව මහා භාණ්ඩාගාරය (Treasury) සිය දත්ත යළි සලකා බලමින් සිටී.
1. ආර්ථිකයට බලපාන ප්රධාන සාධක
මුදල් අමාත්යවරිය පෙන්වා දෙන්නේ ජාත්යන්තර වෙළඳපොළේ මිල ගණන් වෙනස් වීම නිව්සීලන්තයේ ආර්ථික වර්ධනයට සෘජුවම බලපාන බවයි.
- තෙල් මිල: හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ අර්බුදය නිසා තෙල් මිල ඉහළ යාම මෙයට ප්රධාන හේතුවකි.
- ජීවන වියදම් සහන: මෑතකදී ප්රකාශයට පත් කළ ජීවන වියදම් සහන වැඩසටහන් සඳහා මුදල් වෙන් කිරීමට අයවැය ලේඛනය “යළි සැකසීමට” (Rework) රජයට සිදුව ඇත.
2. භාණ්ඩාගාරයේ ආර්ථික දර්ශක (පුරෝකථනයන්)
පවතින තත්ත්වය අනුව ආර්ථිකයේ සිදුවිය හැකි වෙනස්කම් පිළිබඳව අමාත්යවරිය අවස්ථා දෙකක් පෙන්වා දුන්නාය:
| දර්ශකය | බොහෝ දුරට සිදුවිය හැකි තත්ත්වය | ඉතා දරුණු තත්ත්වයකදී |
| තෙල් මිල (බැරලයක්) | ඇමරිකානු ඩොලර් 110 | ඇමරිකානු ඩොලර් 180 |
| උද්ධමනය (Inflation) | 3.9% | 7.4% |
| ආර්ථික වර්ධනය (GDP) | 2.0% | 0.8% |
| රැකියා වියුක්තිය | 5.3% | 5.7% |
භාණ්ඩාගාරය අපේක්ෂා කරන්නේ මේ වසර අවසානය වන විට තෙල් මිල ඩොලර් 80 සීමාවට වඩා අඩු වනු ඇති බවයි.
3. “බාධා පැමිණියත් ආර්ථිකය කඩා වැටෙන්නේ නැහැ”
අමාත්ය නිකොලා විලිස් පවසන්නේ නිව්සීලන්ත ආර්ථිකයට බාධා එල්ල වී තිබුණද, එය සම්පූර්ණයෙන් බිඳ වැටී නොමැති බවයි.
- වියදම් කපා හැරීම: අයවැය තුළ විශාල වශයෙන් මුදල් වියදම් කිරීම වගකීම් විරහිත ක්රියාවක් බව පවසන ඇය, රජයේ වියදම් සීමා කරමින් “ඉතුරුම් රැසක්” සොයාගෙන ඇති බව ද සඳහන් කළාය.
- බලාපොරොත්තුව: හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ඉන්ධන ප්රවාහනය මේ වසරේ දෙවන භාගයේදී යථා තත්ත්වයට පත්වනු ඇතැයි රජය අපේක්ෂා කරයි.
දියත නිවුස් නිවුසීලන්ත විවරණය 🦁⚖️🌏
අයවැයක් ඉදිරිපත් කිරීමට මෙතරම් ආසන්නව තිබියදී දත්ත වෙනස් කිරීමට සිදුවීමෙන් පෙනී යන්නේ නිව්සීලන්තය වැනි කුඩා රටවල් ගෝලීය දේශපාලන අර්බුද හමුවේ කොතරම් අසරණද යන්නයි. තෙල් මිල සහ උද්ධමනය පාලනය කිරීම රජයට කළ නොහැකි වුවද, සහන ලබා දීමේදී රජය මීට වඩා නම්යශීලී විය යුතු බව ජනතාවගේ අපේක්ෂාවයි. ඉදිරි අයවැය මගින් සාමාන්ය වැසියාට ලැබෙන සහන පිළිබඳව අවසාන තීරණය ගැනීමට භාණ්ඩාගාරයේ මෙම නව දත්ත තීරණාත්මක වනු ඇත.
