‘අපි කවදත් ටරනාකිවල කොටසක්’: වසර 40කට පසු Whangamōmona යළි සිය අධ්යාත්මික නිජබිමට එක්වීමට සැරසෙයි!
ටරනාකි, නවසීලන්තය —
දශක හතරකට ආසන්න කාලයක් පුරා පැවති ප්රාදේශීය පාලන ක්රමවල වෙනස්වීම් හමුවේ, නවසීලන්තයේ දුර බැහැර ජනාවාසයක් වන ඓතිහාසික Whangamōmona ප්රදේශය යළි එහි අධ්යාත්මික නිජබිම වන ටරනාකි (Taranaki) වෙත එක්වීමට නියමිතව තිබේ. එහෙත්, “මතකයෙන් ගිලිහුණු ලෝක මහාමාර්ගය” (Forgotten World Highway) අසල පිහිටි මෙම ස්වයං ප්රකාශිතWhangamōmona Republic සුවිශේෂී ස්වයංව පාලනය වන අනන්යතාව නම් කිසිදා අත්නොහරින බව ප්රදේශවාසීහු අවධාරණය කරති.
ජනරජයක් බිහි වීමට මුල් වූ 1989 පරිපාලන සංශෝධනය
ආසන්න වශයෙන් 170ක පමණ කුඩා ජනගහනයක් ජීවත් වන Whangamōmona ප්රදේශය, 1989 වසරේ සිදු වූ ප්රාදේශීය ආණ්ඩු ප්රතිසංස්කරණවලදී මනාවාටු-වංගනුයි (Manawatū-Whanganui) කලාපයට හෙවත් හොරයිසන්ස් (Horizons) ප්රදේශයට අන්තර්ගත විය. ප්රදේශයේ ගංගා වංගනුයි ගංගාව දෙසට ගලා බසින හේතුව පෙන්වා දෙමින් රජය මෙම තීරණය ගෙන තිබුණි.
ජනරජයේ වත්මන් ජනාධිපති ජෝන් හර්ලිහි (John Herlihy) මහතා සිහිපත් කරන ආකාරයට, එදා ප්රදේශවාසීන් මෙම තීරණයට දැඩි විරෝධයක් සහ නොසතුටක් පළ කළහ. “අපි මනාවාටු-වංගනුයි කොටසක් බවට පත්වීම ගැන ප්රදේශවාසීන් අතර යම් විරෝධයක්, කලකිරීමක් ඇති වුණා. ආරම්භය සිදු වුණේ එහෙමයි” යැයි ඔහු පෙන්වා දෙයි. 2017 වසරේ ජනරජ දිනයේදී ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් වූ හර්ලිහි මහතා, එදා මෙදා තුර ජනරජයේ සභාපති තනතුරු හෙබවූ අපූරු චරිත ගැනද සිහිපත් කරයි. එනම්, මීට පෙර එළුවෙකු මෙන්ම ‘ටායි’ නම් පුඩල් වර්ගයේ බල්ලෙකුද ජනාධිපති ධුරයට පත්වූ බවත්, ඌට එරෙහිව ඝාතන තැන් පවා සිදුවූ බවත් ඔහු පවසයි.
නව පාලන ප්රතිසංස්කරණ සහ ජනරජයේ අනාගතය
ඉදිරියේදී ‘හොරයිසන්ස්’ කලාපීය සභාව අහෝසි වීමට නියමිත බැවින්, ස්ට්රැට්ෆර්ඩ් (Stratford) සහ දකුණු ටරනාකි (South Taranaki) දිස්ත්රික්ක විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති ‘හෙඩ් ස්ටාර්ට්’ (Head Start) යෝජනා යටතේ Whangamōmona ප්රදේශය ඒකීය සභාවක් (unitary council) යටතට පත් කළ යුතු බව හර්ලිහි මහතාගේ අදහසයි. කෙසේ වෙතත්, එය කුමන ආණ්ඩුවක තීරණයක් වුවද, “අපි කවදත් ටරනාකිවල කොටසක්. හැමදාමත් එහෙමයි, ඉදිරියටත් එහෙමමයි” යනුවෙන් ඔහු දැඩිව ප්රකාශ කරයි.
ජනරජ කමිටුවේ සභාපති වැනේසා කෙනඩි (Vanessa Kennedy) මහත්මිය පවසන්නේ, විදේශ ගමන් බලපත්ර (Passports) අලෙවි කිරීමෙන් සහ ජනරජ දිනයෙන් ලැබෙන සියලු ආදායම් ප්රජාවේ සෞඛ්ය කණ්ඩායම්, ප්රජා ශාලා, පාසල සහ ක්රීඩා කටයුතු නංවාලීම සඳහා සම්පූර්ණයෙන් යොදවන බවයි. එපමණක් නොව, අනාගතයේදී ස්ට්රැට්ෆර්ඩ් සහ හාවෙරා (Hāwera) නගරද තම ජනරජයට අත්පත් කර ගැනීමට සිතමින් සිටින බව ඇය විහිළුවෙන් මෙන් සඳහන් කළාය.
විදේශීය සංචාරකයන්ගේ දැඩි ආකර්ෂණය
Whangamōmona හෝටලයේ සම හිමිකාරිනියක වන රාචෙල් මැසි (Rachael Massey) මහත්මිය සඳහන් කරන්නේ ලොව පුරා සංචාරකයන් පැමිණ තම විදේශ ගමන් බලපත්රවලට ජනරජයේ නිල මුද්රාව තබා ගැනීමට උනන්දු වන බවයි. එය ජනරජයේ ප්රධාන අරමුදල් රැස් කිරීමේ මාර්ගයක් ද වේ.
ප්රදේශයේ ගරාජයක හිමිකරු වන බ්රේන්ට් ඔස්බන් (Brent O’Sullivan) පවසන පරිදි, නව ප්රාදේශීය ආණ්ඩු ප්රතිසංස්කරණ නිසා මෙම ජනරජයේ අනන්යතාව කිසිදා නැති වී නොයනු ඇත. “අපි ඉතා කුඩා ජනගහනයක්, අපි සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංපැවැත්ම මත යැපෙන පිරිසක්” යැයි ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටී. සැමවිටම වෙනස්ම අත්දැකීමක් සොයාගෙන මෙහි පැමිණෙන එක්සත් රාජධානිය, චීනය, චෙක් ජනරජය සහ ඉතාලිය ඇතුළු විවිධ රටවල සංචාරකයින්ද මෙම අපූරු ජනරජ සංකල්පය අගය කරමින් අදහස් දක්වා තිබේ.
රජය විසින් සැප්තැම්බර් මාසය තුළ ප්රාදේශීය පාලන ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වන අවසන් තීරණ නිවේදනය කිරීමට නියමිතව ඇති අතර, Whangamōmona වැසියන් බලාපොරොත්තු වන්නේ සිය ස්වයං-පාලන අනන්යතාව මෙන්ම ඓතිහාසික අයිතීන් තවදුරටත් ආරක්ෂා කර ගැනීමටයි.
