පළමු වරට නිවසක් මිලදී ගන්නන්ගේ ණය පිරිවැය ඉහළ නැංවීම සාධාරණීකරණය කරන අගමැති ක්රිස්ටෝෆර් ලක්සන්!
රජයේ අනුග්රහය ලබන අඩු තැන්පත් ණය යෝජනා ක්රමය යටතේ පළමු වරට නිවසක් මිලදී ගන්නන්ගෙන් අය කෙරෙන පිරිවැය ඉහළ නැංවීමේ රජයේ තීරණය අග්රාමාත්ය ක්රිස්ටෝෆර් ලක්සන් (Christopher Luxon) විසින් දැඩි ලෙස ආරක්ෂා කර තිබේ. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ එම පිරිවැය ඉහළ ගියද, ණය සඳහා අයැදුම් කරන සංඛ්යාවට හෝ ණය ලබා ගැනීමට ඉදිරිපත් වන්නන්ට එයින් කිසිදු අහිතකර බලපෑමක් වී නොමැති බවයි. නවසීලන්තයේ රැඳී සිටීමට අපේක්ෂා කරන තරුණ ප්රජාවට සහයෝගය දැක්වීමේ එක් මාර්ගයක් ලෙස මෙම නිවාස ණය වැඩසටහන පුළුල් කරන බව අගමැතිවරයා සඳහන් කළේය.
ජාතික පක්ෂය විසින් යළි බලයට පත්වුවහොත්, පවතින පළමු නිවාස ණය (First Home Loan) යෝජනා ක්රමය යටතේ ඒකාබද්ධ ආදායම ඩොලර් 300,000ට වඩා අඩු ඕනෑම අයෙකුට (තනි හෝ ඒකාබද්ධ ආදායම් මත) මෙම ණය පහසුකම ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා දෙන බවට පොරොන්දු වී ඇත. මීට පෙර තනි පුද්ගලයින් සඳහා පැවති ඩොලර් 95,000ක සහ බහු පුද්ගලයින් සඳහා වූ ඩොලර් 150,000ක ආදායම් සීමාව 2022 වසරේ සිට වෙනස් වී නොතිබුණි. කෙසේ වෙතත්, පසුගිය වසරේදී රජය විසින් උකස් රක්ෂණ වාරිකය සඳහා ලබා දුන් දායකත්වය ඉවත් කිරීම හේතුවෙන් අඩු තැන්පත් ණය ගැනුම්කරුවන්ගේ පිරිවැය මුළු ණය මුදලෙන් සියයට 0.5 සිට 1.2 දක්වා (සාමාන්යයෙන් ඩොලර් 4000කට ආසන්න මුදලකින්) ඉහළ ගියේය. එසේ වුවද, කායිංග ඕරා (Kāinga Ora) ආයතනය විසින් 2025 ජූලි 01 සහ 2026 අප්රේල් 30 අතර කාලය තුළ නව පළමු නිවාස ණය අයැදුම්පත් 7761ක් අනුමත කර ඇති අතර, ඉන්ෆොමෙට්රික්ස් (Infometrics) දත්ත වලට අනුව පළමු වරට නිවාස මිලදී ගැනීම් සියයට 31කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
උකස් විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෑතකදී පොලී අනුපාතික පහළ යාම සහ වෙළෙඳපොළේ නිවාස මිල පහළ යෑම නිසා තරුණ ক্রেයාවන්ට මෙය කදිම අවස්ථාවක් වී ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, උද්ධමන අගය සියයට 4.1ක මට්ටමක පැවතීම හේතුවෙන් මධ්යම බැංකුව විසින් නිල මුදල් අනුපාතිකයේ යම් ඉහළ නැංවීම් සිදු කර ඇති නමුත්, මැදපෙරදිග ගැටුම්වල බලපෑම බැහැර කළහොත් මෙරට මූලික උද්ධමනය ඉලක්කගත පරාසය තුළ පවතින බව අගමැතිවරයා වැඩිදුරටත් පෙන්වා දුන්නේය.
