මෙනින්ජයිටිස් රෝගයෙන් වසරකට ලක්ෂ දෙකහමාරකට අධික පිරිසක් මියයන බව හෙළි වෙයි – මියයන පිරිසෙන් තුනෙන් එකක්ම කුඩා දරුවන්.
විශේෂ ජාත්යන්තර පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නිව්සීලන්තය — 2026 මාර්තු 29 — ලොව පුරා වසරකට පුද්ගලයින් 259,000ක් පමණ මෙනින්ජයිටිස් (පටල ප්රදාහය) රෝගය හේතුවෙන් මියයන බව නවතම පර්යේෂණ වාර්තාවක් මගින් අනාවරණය කර තිබේ. “Lancet Neurology” සඟරාවේ පළවූ මෙම වාර්තාව පෙන්වා දෙන්නේ මියයන පිරිසෙන් තුනෙන් එකක්ම කුඩා දරුවන් බවයි.
1. මෙනින්ජයිටිස් යනු කුමක්ද?
මෙනින්ජයිටිස් යනු මොළය සහ සුෂුම්නාව වටා ඇති පටක ආසාදනය වීම නිසා ඇතිවන ප්රදාහයකි.
- හේතු කාරක: වෛරස, බැක්ටීරියා, දිලීර හෝ පරපෝෂිතයින් මගින් මෙම රෝගය ඇතිවිය හැක.
- අවදානම: වෛරස් ආසාදනවලට වඩා බැක්ටීරියා ආසාදන අතිශය දුර්ලභ වුවද ඒවා ඉතා මාරාන්තික බව වෛද්යවරු පෙන්වා දෙති.
2. ගෝලීය බලපෑම සහ “අප්රිකානු මෙනින්ජයිටිස් කලාපය”
මෙම රෝගයෙන් වැඩිම බලපෑමක් එල්ල වී ඇත්තේ අප්රිකානු මහද්වීපයටයි. සෙනගාලයේ සිට ඉතියෝපියාව දක්වා විහිදෙන “අප්රිකානු මෙනින්ජයිටිස් කලාපය” තුළ නයිජීරියාව, චැඩ් සහ නයිජර් යන රටවල් දරුණු ලෙස පීඩාවට පත්ව ඇත.
- අවදානම් සාධක: උපතේදී බර අඩු වීම, නොමේරූ උපත් සහ වායු දූෂණය මෙම රෝගය වැළඳීමට ඇති ප්රධානතම හේතු බව පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
- එක්සත් රාජධානියේ තත්ත්වය: මෑතකදී එංගලන්තයේ කෙන්ට් (Kent) ප්රාන්තයේ රාත්රී සමාජ ශාලාවක පැතිර ගිය මෙනින්ජයිටිස් ව්යාප්තියක් හේතුවෙන් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු මියගිය අතර, ඒ හේතුවෙන් 10,000කට අධික පිරිසක් එන්නත් ලබාගෙන තිබේ.
3. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ (WHO) ඉලක්ක සහ අභියෝග
2030 වසර වන විට බැක්ටීරියා මෙනින්ජයිටිස් රෝගීන් සංඛ්යාව 50% කින් සහ මරණ සංඛ්යාව 70% කින් අඩු කිරීමට ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය ඉලක්ක කර තිබුණි.
- මන්දගාමී ප්රගතිය: කෙසේ වෙතත්, වත්මන් දත්තවලට අනුව එම ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට අවශ්ය වේගයට වඩා අඩක වේගයකින් පමණක් මරණ අනුපාතය පහත වැටෙමින් පවතින බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
- අවශ්යතා: එන්නත්කරණය පුළුල් කිරීම, ප්රතිකාර සඳහා ප්රවේශය වැඩි දියුණු කිරීම සහ රෝග විනිශ්චය ශක්තිමත් කිරීම අත්යවශ්ය බව පර්යේෂකයෝ අවධාරණය කරති.
මෙම අධ්යයනය ඇමරිකාව පදනම් කරගත් සෞඛ්ය මිනුම් සහ ඇගයීම් ආයතනය (IHME) විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ අතර, ඒ සඳහා බිල් සහ මෙලින්ඩා ගේට්ස් පදනම මූල්ය දායකත්වය සපයා ඇත.
