අසාර්ථක වූ තොරතුරු තාක්ෂණ ව්යාපෘතියක් පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුව නොමඟ යැවූ ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් පාර්ලිමේන්තු අපහාසය (Contempt of Parliament) යටතේ වරදකරුවන් වෙයි!
වෙලිංටන්, නිව්සීලන්තය —
බහුමිලියන සංඛ්යාත තොරතුරු තාක්ෂණ ව්යාපෘතියක් (IT project) අසාර්ථක වීම සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුව දැනුවත් කිරීමේදී මන්ත්රීවරුන්ව හිතාමතාම නොමඟ යැවීම හේතුවෙන් අමාත්යාංශයේ ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් දෙදෙනෙක් පාර්ලිමේන්තු අපහාසය (contempt of parliament) යටතේ වරදකරුවන් වී තිබේ.
ව්යාපාර, නවෝත්පාදන සහemployment අමාත්යාංශයේ (MBIE) ප්රධානී නික් බ්ලේක්ලි (Nic Blakeley) සහ ආගමන සේවයේ (Immigration NZ) හිටපු ප්රධානී ඇලිසන් මැක්ඩොනල්ඩ් (Alison McDonald) යන මහත්ම මහත්මීන්ට එරෙහිව මෙම තීරණය ප්රකාශයට පත් කර ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තු වරප්රසාද කමිටුව (Privileges Committee) මගිනි.
සිද්ධියේ පසුබිම සහ කමිටු වාර්තාවේ අනාවරණ
පසුගිය මාර්තු මාසයේදී පාර්ලිමේන්තු වරණ කමිටුවක් හමුවේ පෙනී සිටිමින් සාක්ෂි ලබා දීමේදී, මෙම නිලධාරීන් දෙදෙනා ජෛවමිතික උත්ශ්රේණිගත කිරීමේ වැඩසටහනේ (biometric upgrade programme) ප්රගතිය පිළිබඳව ප්රශ්න කිරීම්වලට මුහුණ දී ඇත. එහිදී එම ව්යාපෘතිය දැනටමත් අවලංගු කර ඇති බව හෙළි කිරීමට ඔවුන් අපොහොසත් වීම මෙම ආන්දෝලනාත්මක තත්ත්වයට මුල පිරීය.
- සැලසුම්සහගතව තොරතුරු සඟවා තැබීම: මෙම අමාත්යාංශය ලබා දුන් අපූර්ණ පිළිතුරු මඟින් මන්ත්රීවරුන්ට වැරදි හැඟීමක් ඇති වන බව නිලධාරීන් දැන සිටි බව වරප්රසාද කමිටුව සඳහන් කළේය. “අමාත්යාංශය ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දුන් සීමිත ස්වරූපය හිතාමතාම සිදුකළ එකකි… ඒ හරහා අධ්යාපන හා ශ්රම බලකා කමිටුව නොමඟ යවා ඇති අතර එය පාර්ලිමේන්තු අපහාසයකි,” යි කමිටුව ප්රකාශ කළේය.
- රහසිගතව සාක්ෂි දීමේ හැකියාව නොදැන සිටීම: රාජ්ය සේවකයින්ට අවශ්ය නම් රහසිගතව හෝ පෞද්ගලිකව සාක්ෂි ලබා දීමට ඉල්ලා සිටිය හැකි බව මෙම ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් නොදැන සිටීම කනගාටුදායක කරුණක් බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි. සත්යය පැවසීම රාජ්ය සේවයේ හරය වන අතර, එය පැහැර හැරීම සමස්ත රාජ්ය සේවයටම කරන නිග්රහයකි.
වැඩිදුර දඬුවම්වලින් නිදහස් වීම
අදාළ නිලධාරීන් මේ වන විටත් ප්රසිද්ධියේ සමාව අයැද තිබීම හේතුවෙන් කමිටුව විසින් ඔවුන්ට එරෙහිව වැඩිදුර දඬුවම් නිර්දේශ කර නැත. කෙසේ වෙතත්, ව්යාපෘතිය අවසන් කිරීමෙන් පසු ජපානයේ ‘NEC’ තාක්ෂණ සමාගම සමඟ අවසන් ගෙවීම් සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරමින් පැවති බැවින් ව්යාපෘතිය අත්හදා බැලීම ගැන වහාම හෙළි කළ නොහැකි වූ බව නික් බ්ලේක්ලි පසුගිය ජූලි මාසයේදී සාක්ෂි දෙමින් ප්රකාශ කර තිබුණි.
මේ අතර, අසාර්ථක වූ මෙම ව්යාපෘතිය සම්බන්ධයෙන් MBIE අමාත්යාංශය අමාත්යවරුන් සම්පූර්ණයෙන්ම දැනුවත් කළේද යන්න සහ “නිර්මාණාත්මක ගණකාධිකාරී ක්රම” (creative accounting) භාවිත කළේද යන්න පිළිබඳව රාජ්ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ (Public Service Commission) මෙහෙයවීම යටතේ හිටපු සොලිසිටර් ජෙනරාල් මයිකල් හෙරොන් (Michael Heron KC) විසින් වෙනම පරීක්ෂණයක්ද සිදු කරමින් පවතී.
