නීති කොමිසමෙන් දැඩි දඬුවම් නීති ශක්තිමත් කිරීමට කැඳවුම්: නව වැරදි නිර්මාණය කිරීමක් වෙනුවට පවතින නීති වැඩිදියුණු කිරීමට යෝජනා

දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

නියුසීලන්තය — 2026 ජූලි 22 — වෛරී අපරාධ (hate crimes) සඳහා පවතින නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී පවතින දුර්වලතා මඟහරවා ගැනීම සඳහා නව වැරදි (new offences) නිර්මාණය කිරීම වෙනුවට පවතින නීති රාමුව වැඩිදියුණු කළ යුතු බව නීති කොමිසම (Law Commission) විසින් සොයාගෙන තිබේ.

අද (22) පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත මෙම වාර්තාව මඟින් පෙන්වා දී ඇත්තේ, වෛරය මුල් කරගෙන සිදු කරන අපරාධ සඳහා වැඩි දඬුවම් ලබා දීමේ වත්මන් ක්‍රමවේදයම වඩාත් යෝග්‍ය වන බවයි. කෙසේ වෙතත්, වෛරී ප්‍රකාශ (hate speech) මෙම සමාලෝචනයේ විෂය පථයෙන් බැහැර කර ඇත.

වාර්තාවේ ප්‍රධාන නිර්දේශ සහ ගැටලු

• නව වැරදි නිර්මාණය නොකිරීමට හේතු: නව වෛරී අපරාධ වැරදි නිර්මාණය කිරීමෙන් ඒවා සාක්ෂි සහිතව ඔප්පු කිරීම අපහසු වන අතර, නීතිය වඩාත් සංකීර්ණ වීම නිසා අපරාධකරුවන්ට එරෙහිව නිසි ලෙස නීතිය ක්‍රියාත්මක නොවීමේ අවදානමක් පවතින බව කොමිසම පෙන්වා දෙයි.
• වත්මන් ක්‍රමයේ හිස්තැන්: අධිකරණයකදී අපරාධයක් වෛරය මත පදනම් වූවක් බව ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් මේ දක්වා නොතිබීම, එවැනි අපරාධ නිසි ලෙස ලේඛනගත නොවී තිබීම සහ පොලිසිය සහ අභිචෝදකයන් අතර තොරතුරු හුවමාරු වීම නිසි ලෙස සිදු නොවීම වැනි ගැටලු පවතින බව හඳුනාගෙන ඇත.
• ප්‍රධාන නිර්දේශ 12 ක්:
  • චෝදනා පත්‍රවල වෛරය හෝ අගතිය (hostility or prejudice) උග්‍ර කරන සාධකයක් ලෙස සලකා ඇති බව පැහැදිලිව සඳහන් කිරීම.
  • වෛරී අපරාධ පිළිබඳව පොලිසිය, නිවැරදි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුව (Corrections) සහ අධිකරණ අතර තොරතුරු නිසි ලෙස හුවමාරු කර ගැනීම සහ ස්ථිර වාර්තා තබා ගැනීම.
  • යම් විශේෂිත ලක්ෂණයක් මත පදනම් වූ වෛරී අපරාධයකට වරදකරු වන විට අධිකරණය විසින් එය ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීම.
  • වින්දිතයාට අදාළ ලක්ෂණය තිබූ බවට අපරාධකරු විශ්වාස කළ යුතුය යන අවශ්‍යතාව ඉවත් කිරීම.
  • විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන් ඉලක්ක කර ගනිමින් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය මත (sex) සිදු කරන අපරාධ වෛරී අපරාධ ලෙස සැලකිය යුතු බවට ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කිරීම.
  • පොලිසිය, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව (Crown Solicitors) සහ විනිසුරුවරුන් සඳහා නව නීතිමය වෙනස්වීම් පිළිබඳ පුහුණුවීම් ලබා දීම සහ මාර්ගෝපදේශ යාවත්කාලීන කිරීම.
  • පොලිසිය සහ යුක්ති අමාත්‍යාංශය විසින් වෛරී අපරාධ සම්බන්ධ වාර්ෂික දත්ත ප්‍රකාශයට පත් කිරීම.

පසුබිම

පසුගිය කාලය තුළ ඩෙස්ටිනි පල්ලියේ නායක බ්‍රයන් ටමාකි විසින් සිදු කළ මතභේදාත්මක ප්‍රකාශ ඇතුළු විවිධ සිදුවීම් හේතුවෙන් වෛරී ප්‍රකාශ සහ වෛරී අපරාධ පිළිබඳ කතාබහ යළිත් සමාජයේ කේන්ද්‍රගත විය. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් රජය විසින් මීට පෙර හඳුන්වා දීමට සූදානම් වූ වෛරී ප්‍රකාශ නීති අත්හිටුවමින් මෙම විමර්ශනය නීති කොමිසම වෙත පවරන ලදී.

රජය විසින් ඉදිරියේදී මෙම නිර්දේශ සම්බන්ධයෙන් සිය ප්‍රතිචාරය දැක්වීමට නියමිතය.