අග්රාමාත්ය කාර්යාලයේ වාර්තා තබා ගැනීමේ ක්රමවේද විගණනයක් ඉල්ලා කම්කරු පක්ෂයෙන් බලපෑම්
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – දේශපාලන පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 12 (වෙලින්ටන්) — අග්රාමාත්ය කාර්යාලයේ නිල වාර්තා තබා ගැනීමේ ක්රමවේදයන් සහ නිල තොරතුරු පනත (Official Information Act – OIA) යටතේ කටයුතු කරන ආකාරය පිළිබඳව විධිමත් විගණනයක් සිදුකරන ලෙස කම්කරු පක්ෂය විසින් විගණකාධිපතිවරයාගෙන් (Auditor-General) ඉල්ලා තිබේ.
පසුබිම සහ හේතු
මෙම ඉල්ලීම සිදුකර ඇත්තේ, අග්රාමාත්ය කාර්යාලය විසින් OIA ඉල්ලීමක් නිසි ලෙස හැසිරවීමට අපොහොසත් වූ බවට චෝදනා එල්ල වීමෙන් පසුවය.
- පෞද්ගලික ඊමේල් භාවිතය: නිල වශයෙන් හෙළිදරව් නොකළ ලියවිල්ලක් ජ්යෙෂ්ඨ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෙකුගේ පෞද්ගලික ඊමේල් ගිණුමකට යවා තිබීම පිළිබඳව කරුණු අනාවරණය වී ඇත.
- ලොබි කටයුතු: ආයතනික ලොබිකරුවන් (Lobbyists) සමඟ පැවැත්වූ රැස්වීම් සහ හුවමාරු කරගත් ලියකියවිලි සම්බන්ධයෙන් කිසිදු නිල වාර්තාවක් නොමැති වීම මහජන විශ්වාසය පළුදු කරන කරුණක් බව කම්කරු පක්ෂයේ යුක්තිය පිළිබඳ ප්රකාශිකා කැමිලා බෙලිච් පවසයි.
කම්කරු පක්ෂයේ ඉල්ලීම්
කැමිලා බෙලිච් විගණකාධිපතිවරයා වෙත යොමු කළ ලිපිය මගින්, දැනට පවතින ඔම්බුඩ්ස්මන් පරීක්ෂණය සහ අභ්යන්තර කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ (DIA) සමාලෝචනය ප්රමාණවත් නොවන බව පෙන්වා දෙයි. ඔවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ පහත කරුණු ඇතුළත් විධිමත් කාර්යසාධන විගණනයකි:
- බාහිර පාර්ශවයන් සමඟ පවත්වන රැස්වීම් වාර්තා කිරීමේ පද්ධති සහ පාලනයන් ප්රමාණවත්ද?
- පෞද්ගලික ගිණුම් හරහා සිදුකරන සන්නිවේදනයන් ඇතුළුව සියලු නිල කටයුතු නිවැරදිව වාර්තා කර තිබේද?
- රාජ්ය වාර්තා පනතට (Public Records Act 2005) අනුකූලව කටයුතු කර තිබේද?
- OIA ඉල්ලීම් සඳහා තොරතුරු සෙවීමේ සහ හෙළිදරව් කිරීමේ පද්ධති කෙතරම් විශ්වාසදායකද?
“රජයේ තීරණ ගන්නා ආකාරය සහ ඒවාට බලපෑම් කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න දැන ගැනීමට නවසීලන්ත ජනතාවට අයිතියක් ඇත,” යැයි බෙලිච් අවධාරණය කරයි. අග්රාමාත්ය ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් අදාළ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයාගේ තොරතුරු තාක්ෂණ ගිණුම සමාලෝචනය කරන බව දැනටමත් ප්රකාශ කර ඇතත්, කම්කරු පක්ෂය අවධාරණය කරන්නේ මීට වඩා පුළුල් සහ ස්වාධීන විගණනයක් අවශ්ය බවයි.
