මධ්යම පෙරදිග යුධ ගිනි දැල්වෙයි: අමෙරිකාවෙන් ඉරානයට දැවැන්ත ප්රහාර! හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියත් වසා දැමේ!
දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand) – ගෝලීය ආරක්ෂක සහ ආර්ථික පුවත් විශේෂ වාර්තාව
2026 ජූනි 11 (වොෂින්ටන්/ටෙහෙරාන්) — අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මහතා විසින් ඉරානයට එරෙහිව දැඩි ක්රියාමාර්ග ගන්නා බවට සිදුකළ ප්රකාශයෙන් අනතුරුව, අමෙරිකානු මධ්යම බලඇණිය විසින් ඉරානයේ දකුණු දිග ප්රදේශයේ ඉලක්ක කිහිපයක් ඉලක්ක කර ගනිමින් දැවැන්ත ගුවන් ප්රහාර මාලාවක් දියත් කර තිබේ.
උණුසුම් වන කලාපීය තත්ත්වය
- ඉරානයේ ප්රතිචාරය: අමෙරිකානු ප්රහාරවලට ප්රතිචාර වශයෙන්, ලෝක බලශක්ති ප්රවාහනයේ ප්රධානතම මර්මස්ථානය වන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) සියලුම වාණිජ නෞකා සහ තෙල් නැව් සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමන බව ඉරාන හමුදාව නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර ඇත. එම සීමාව තරණය කිරීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම නෞකාවක් ඉලක්ක කරන බවට ඔවුන් දැඩිව අනතුරු අඟවා තිබේ.
- ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය: “ඉරානය ගිවිසුමකට එළඹීමට අනවශ්ය ලෙස ප්රමාද කරනවා, ඔවුන් ඒ සඳහා වන්දි ගෙවීමට සූදානම් විය යුතුයි,” යනුවෙන් ජනාධිපති ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත. සාකච්ඡා අසාර්ථක වුවහොත් ඉරානයේ බලාගාර සහ පාලම් ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කරන බවට ඔහු තවදුරටත් අනතුරු අඟවයි.
- හමුදා ගැටුම්: ඉරානය විසින් ජෝර්දානය, කුවේටය සහ බහරේන් යන රටවල පිහිටි අමෙරිකානු කඳවුරුවලට ප්රහාර එල්ල කර ඇති බව වාර්තා වුවද, අමෙරිකාව පවසන්නේ තම යුද නැව්වලට කිසිදු හානියක් සිදුවී නොමැති බවයි.
ගෝලීය ආර්ථිකයට බලපෑම්
මෙම ගැටුම්කාරී තත්ත්වයත් සමඟ ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත:
- බ්රෙන්ට් තෙල්: 2.47%කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 95.40ක් ලෙස සටහන් වේ.
- අමෙරිකානු WTI තෙල්: 2.89%කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 92.63ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
අමෙරිකානු යුද නැව් නාවික ගමනාගමනයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරන බව පැවසුවද, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීම ලෝක තෙල් සැපයුමට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇතැයි ආර්ථික විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.
