“නිව්සීලන්තයේ රිදී ආර්ථිකය පිබිදෙයි” – ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියන්ගෙන් වසරකට බිලියන 9ක දායකත්වයක්.
විශේෂ පුවත් විවරණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නිව්සීලන්තය (New Zealand) — 2026 අප්රේල් 15 (බදාදා) ප.ව. 8:30 — නිව්සීලන්තයේ ජනගහනය වයස්ගත වීම අපේක්ෂා කළාට වඩා වේගයෙන් සිදුවන බවත්, එය රටේ ආර්ථික ව්යුහය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරමින් පවතින බවත් NZIER වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
1. ඉලක්කම්වලින් කියවෙන ආර්ථික ශක්තිය
ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියන්ගේ ආර්ථික දායකත්වය හුදෙක් රැකියාවලට පමණක් සීමා නොවන අතර, එය බදු ගෙවීම් සහ පාරිභෝගික වියදම් දක්වා විහිදී යයි.
- ගෙවන රැකියා: 65+ පිරිසගේ වැටුප් සහිත වැඩ වසරකට ඩොලර් බිලියන 8.7ක් වටිනා අතර, ඉන් ඩොලර් බිලියන 5ක්ම ස්වයං රැකියාවලින් (Self-employment) ලැබෙන ආදායමයි.
- අනාගත අනාවැකිය: 2024 වසරේ රැකියාවල නිරත ජ්යෙෂ්ඨයින් 217,400ක් සිටින අතර, එය 2074 වන විට 477,800 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
- වියදම් කිරීමේ ශක්තිය: ජ්යෙෂ්ඨයින්ගේ පාරිභෝගික වියදම් දැනට පවතින ඩොලර් බිලියන 54.7 සිට 2074 වන විට ඩොලර් බිලියන 357.7 දක්වා අතිශය දැවැන්ත වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරනු ඇත.
2. නොපෙනෙන මෙහෙවර: ස්වේච්ඡා සේවය
මෙම වාර්තාවේ ඇති වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කරුණක් වන්නේ ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියන් විසින් සිදුකරනු ලබන වැටුප් රහිත සේවාවන්හි (Unpaid activity) වටිනාකමයි.
- සමාජ සේවය: ස්වේච්ඡා සේවය, නිවෙස්වල සත්කාරක සේවය සහ පවුල් ඒකක ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ඔවුන් කරන දායකත්වය වසරකට ඩොලර් බිලියන 20කට වඩා වටිනා බව හෙළි වී තිබේ.
- සමාජයීය වටිනාකම: “මෙම කාර්යය ආර්ථික වශයෙන් වටිනවා පමණක් නොව, එය අපේ සමාජ රෙදිපිළි ශක්තිමත් කරයි,” යනුවෙන් ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියන් පිළිබඳ අමාත්ය කේසි කොස්ටෙලෝ (Casey Costello) මහත්මිය පැවසුවාය.
3. ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින්ට නව අභියෝගයක්
ජනගහනය වයස්ගත වීම යනු හුදෙක් සෞඛ්ය ගැටලුවක් නොව, එය ශ්රම වෙළඳපොළ සහ ව්යාපාරික තීරණ වෙනස් කරන සාධකයක් බව වාර්තාව අවධාරණය කරයි.
- ව්යවසායකත්වය: වැඩිහිටි ව්යවසායකයින් (Senior entrepreneurs) සංඛ්යාව වැඩි වීම නිසා ඉදිරියේදී ආදායම් ලැබීමේ රටාවන් වෙනස් වනු ඇත.
- නව චින්තනය: වැඩිහිටි සේවකයින්ගේ කුසලතා වඩාත් හොඳින් ප්රයෝජනයට ගැනීමට සහ ඔවුන්ට අවශ්ය අවස්ථාවන් ලබා දීමට රජය සහ ව්යාපාරික අංශ නව ආකාරයකින් සිතිය යුතු බව අමාත්යවරිය පවසයි.
